1
Her Şey Bomboş
1Bunlar Yeruşalim'de krallık yapan Davut oğlu Vaiz'in sözleridir:
2“Her şey boş, bomboş, bomboş!” diyor Vaiz.
3Ne kazancı var insanın
Güneşin altında harcadığı onca emekten?
4Kuşaklar gelir, kuşaklar geçer,
Ama dünya sonsuza dek kalır.
5Güneş doğar, güneş batar,
Hep doğduğu yere koşar.
6Rüzgar güneye gider, kuzeye döner,
Döne döne eserek
Hep aynı yolu izler.
7Bütün ırmaklar denize akar,
Yine de deniz dolmaz.
Irmaklar hep çıktıkları yere döner.
8Her şey yorucu,
Sözcüklerle anlatılamayacak kadar.
Göz görmekle doymuyor,
Kulak işitmekle dolmuyor.
9Önce ne olduysa, yine olacak.
Önce ne yapıldıysa, yine yapılacak.
Güneşin altında yeni bir şey yok.
10Var mı kimsenin, “Bak bu yeni!” diyebileceği bir şey?
Her şey çoktan, bizden yıllar önce de vardı.
11Geçmiş kuşaklar anımsanmıyor,
Gelecek kuşaklar da kendilerinden sonra gelenlerce anımsanmayacak.
Bilgelik Boştur
12Ben Vaiz, Yeruşalim'de İsrail kralıyken 13kendimi göklerin altında yapılan her şeyi bilgece araştırıp incelemeye adadım. Tanrı'nın uğraşsınlar diye insanlara verdiği çetin bir zahmettir bu. 14Güneşin altında yapılan bütün işleri gördüm; hepsi boştur, rüzgarı kovalamaya kalkışmaktır! 15Eğri olan doğrultulamaz, eksik olan sayılamaz.
16 Kendi kendime, “İşte, bilgeliğimi benden önce Yeruşalim'de krallık yapan herkesten çok artırdım” dedim, “Alabildiğine bilgi ve bilgelik edindim.” 17Kendimi bilgi ve bilgeliği, deliliği ve akılsızlığı anlamaya adadım. Gördüm ki, bu da yalnızca rüzgarı kovalamaya kalkışmakmış. 18Çünkü çok bilgelik çok keder doğurur, bilgi arttıkça acı da artar.
  • Giriş
  • Video
  • Notlar

Notlar

1:1 Davut oğlu “Davut oğlu” unvanı ‘Yahuda kralı’ için kullanıldığına göre, bu kişi muhtemelen Süleyman’dır. Vaiz’in Bilge kişi (12:9). “Vaiz” için kullanılan İbranice sözcük (kohelet), “meclis” veya “bir araya getirme” terimleriyle bağlantılıdır. Buna göre “Vaiz”, ya buradaki sözleri ‘derleyen’ kişi ya da bu sözleri duyurmak veya tartışmak için ‘toplantıya çağıran’ kişidir.
1:2 Kitabın temalarından biridir (bkz. 12:8 ve ilgili not). Bomboş! Kitapta sıkça geçen bu anahtar sözcük, başka ayetlerde ‘soluk’ veya ‘rüzgâr’ anlamında da kullanılmıştır (bkz. “rüzgârı kovalamaya”, 1:14; Mez.39:5,11; 62:9; 144:4). Vaiz, Tanrı’dan bağımsız bir yaşamın boş ve anlamsız olduğunu vurgular. Yaşam, ancak Tanrı’ya ve sözüne dayandığında anlam ve değer bulur. Her şey İnsanoğlunun yapmaya kalkıştığı her ne varsa.
1:3-11 Tanrı insanın yaşamının merkezinde değilse, insanın yaptığı her şey geçici, anlamsız ve değersizdir.
1:3 Bkz. Mar.8:36-38. Güneşin altında Vaiz Kitabı’nda, insanın Tanrı’dan bağımsız olarak sürdürdüğü yaşamı belirtmek için kullanılan anahtar deyim. 1:13; 2:3 ve 3:1’ de geçen “göklerin altında” ifadesi de aynı anlamda kullanılır.
1:4 dünya sonsuza dek kalır İnsan yaşamına kıyasla.
1:8 Her şey 4-7. ayetlerde sıralananlardan söz ediliyor.
1:10 Bir şeyin yeni görünmesinin nedeni geçmişin kolayca ve çarçabuk unutulmasıdır; oysa eskiden beri var olan şeyler yeni bir kılığa bürünerek yeniden ortaya çıkmaktadır.
1:12-18 İnsanın bütün çabasının nafile olduğu temasının işlendiği Vaiz Kitabı (bkz. özellikle 1:3,11), hem insanın çabasının (1:12-15; krş. 2:1-11) hem de insanın kendi bilgeliğine göre yaş amasının (1:16-18; krş. 2:12-17) boş ve anlamsız olduğunu gösterir.
1:13 göklerin altında Bkz. 1:3’e ait not.
1:14 rüzgârı kovalamaya Bkz. 1:17; 2:11,17,26; 4:4,6,16; 6:9; ayrıca bkz. 5:16.
1:15 Bkz. 7:13. İnsanın her şeyi kendi çabasıyla düzeltmeye çalışması anlamsız ve yetersizdir.
1:16 benden önce Yeruşalim’de krallık yapan herkesten İbranicesi, ‘benden önce Yeruşalim’i yönetenlerden’ anlamına gelir (bkz. 1:1’e ait not; 1:12; 2:7,9). Buna göre burada Melkisedekten (Yar.14:18), Adoni-Sedek’ten (Yşu.10:1) ve (Mısır’dan gönderilen Amarna mektuplarında söz edilen) Avdi-Kepa’dan söz ediliyor olabilir.
1:18 Vaiz’in dünyada kalıcı olan bir şey olup olmadığını anlamak için giriştiği araştırma, kalıcı ve yararlı olan bir şeyin olmadığını anlamasıyla sonuçlanır, bu da ona acı ve keder verir (krş. Yak.3:17).

Videolar

Vaiz Girişi

Vaiz Kitabı insan ömrünün ne kadar kısa ve çelişkilerle dolu olduğunu, nedeni belirsiz haksızlık ve umutsuzluğu, sonuç olarak da yaşamın "boş" olduğunu içtenlikle anlatan bir vaizin düşüncelerine yer veriyor. Ama bu vaiz insanlığı gözeten Tanrı'nın yollarını anlamada güçlük çekti. Buna karşın çok çalışmayı ve Tanrı'nın bağışladıklarıyla mümkün olduğunca mutlu olmayı insanlara öğütledi.

Bu düşüncelerin çoğu olumsuz ve üzücü gözüküyor, ama bu kitabın Kutsal Kitap'ta bulunması Kutsal Kitap inancının böyle karamsarlık ve kuşkuları da dikkate alacak kadar çok boyutlu olduğunu göstermektedir. Birçokları Vaiz Kitabı'nın aynasında kendilerine bakarak teselli bulmakta ve bu düşünceleri yansıtan Kutsal Kitap'ın aynı zamanda yaşam kaynağı Tanrısal umudun derin anlamını da keşfetmektedirler.

Ana Hatlar:

1:1-2:26 Yaşamın anlamını araştırmak
3:1-22 Her şeyin zamanı var
4:1-8:17 Yaşam her zaman güzel olmayabilir, bilgece yaşayın
9:1-11:8 Gelecekte neler olacağını kimse bilmez
11:9-12:14 Tanrı'ya saygı duy ve itaat et
  • Ayetler
  • Notlar
  • Video
  • Giriş