2
Nebukadnessar'ın Gördüğü Düş
1Krallığının ikinci yılında Nebukadnessar bir düş gördü. Ruhu üzüntüyle sarsıldı, uykusu kaçtı. 2Düşünün ne olduğunu söylesinler diye sihirbazları, falcıları, büyücüleri, yıldızbilimcileri çağırttı. Hepsi gelip kralın önünde durdular. 3Kral, “Beni üzüntüyle sarsan bir düş gördüm. Ne anlama geldiğini öğrenmek istiyorum” dedi.
4Yıldızbilimciler Aramice[a], “Ey kral, sen çok yaşa!” dediler, “Düşünü bu kullarına anlat ki, ne anlama geldiğini söyleyelim.”
5Kral, “Gördüğüm düşü ve ne anlama geldiğini bana açıklamazsanız, kararım kesin, paramparça edileceksiniz” diye karşılık verdi, “Evleriniz de çöplüğe çevrilecek. 6Ama düşü ve ne anlama geldiğini açıklayabilirseniz, sizi büyük armağanlarla ödüllendirip onurlandıracağım. Onun için bana düşü ve ne anlama geldiğini açıklayın.”
7Onlar yine, “Ey kral, düşü bu kullarına anlat ki, ne anlama geldiğini söyleyelim” dediler.
8Bunun üzerine kral, “Kararımın kesin olduğunu bildiğiniz için zaman kazanmak istediğinizi anlıyorum” dedi, 9“Ama düşün ne olduğunu bana açıklamazsanız, sizin için tek ceza vardır. Durumun değişeceğini umarak bana yalan yanlış şeyler söylemek için aranızda anlaşmışsınız. Şimdi bana düşün ne olduğunu söyleyin ki, ne anlama geldiğini açıklayabileceğinizi anlayayım.”
10Yıldızbilimciler, “Yeryüzünde senin bu isteğini yerine getirecek tek kişi yoktur” diye yanıtladılar, “Kaldı ki, büyük, güçlü hiçbir kral bir sihirbazdan, falcıdan ya da yıldızbilimciden böyle bir şey istememiştir. 11Kralın isteğini yerine getirmek güçtür. İnsanlar arasında yaşamayan ilahlardan başka krala bunu açıklayabilecek kimse yoktur.”
12Buna çok öfkelenen kral, Babil'deki bütün bilgelerin öldürülmesini buyurdu. 13Böylece hepsinin öldürülmesi için buyruk çıktı. Daniel'le arkadaşlarının öldürülmesi için de adamlar gönderildi.
14Daniel Babil'in bilgelerini öldürmeye giden kralın muhafız birliği komutanı Aryok'la bilgece, akıllıca konuştu. 15Aryok'a, “Kralın buyruğu neden bu denli sert?” diye sordu. Aryok durumu Daniel'e anlattı. 16Bunun üzerine Daniel krala gidip düşünün ne anlama geldiğini söyleyebilmesi için zaman istedi.
17Sonra evine dönüp olup bitenleri arkadaşları Hananya'ya, Mişael'e, Azarya'ya anlattı. 18Göklerin Tanrısı'na yakarmalarını istedi; öyle ki, Tanrı onlara lütfedip bu gizi açıklasın ve kendisiyle arkadaşları Babil'in öbür bilgeleriyle birlikte öldürülmesinler. 19Gece giz bir görümde Daniel'e açıklandı. Bunun üzerine Daniel Göklerin Tanrısı'nı övdü.
20Şöyle dedi:
“Tanrı'nın adına öncesizlikten sonsuzluğa dek övgüler olsun!
Bilgelik ve güç O'na özgüdür.
21O'dur zamanları ve mevsimleri değiştiren.
Kralları tahttan indirir, tahta çıkarır.
Bilgelere bilgelik,
Anlayışlılara bilgi verir.
22Derin ve gizli şeyleri ortaya çıkarır,
Karanlıkta neler olduğunu bilir,
Çevresi ışıkla kuşatılmıştır.
23Ey atalarımın Tanrısı,
Sana şükreder, seni överim.
Sen ki, bana bilgelik ve güç verdin,
Senden istediklerimizi bana bildirdin
Ve kralın düşünü bize açıkladın.”
Daniel Düşü Yorumluyor
24Daniel, kralın Babil'in bilgelerini öldürmeye atadığı Aryok'a giderek, “Babil'in bilgelerini yok etme” dedi, “Beni krala götür, düşünün ne anlama geldiğini açıklayacağım.”
25Aryok onu hemen krala götürdü ve, “Sürgündeki Yahudalılar arasında kralın düşünü yorumlayabilecek birini buldum” dedi.
26Kral, öbür adı Belteşassar olan Daniel'e, “Gördüğüm düşü ve ne anlama geldiğini bana söyleyebilir misin?” diye sordu.
27Daniel şöyle yanıtladı: “Kralın açıklanmasını istediği gizi ne bir bilge, ne falcı, ne de sihirbaz açıklayabilir. 28Ama gökte gizleri açıklayan bir Tanrı var. Gelecekte neler olacağını Kral Nebukadnessar'a O bildirmiştir. Yatağında yatarken gördüğün düş ve görümler şunlardır:
29“Sen, ey kral, yatarken gelecekle ilgili düşüncelere daldın, gizleri açan da neler olacağını sana bildirdi. 30Bana gelince, ey kral, öbür insanlardan daha bilge olduğum için değil, düşünün ne anlama geldiğini bilesin, aklından geçenleri anlayasın diye bu giz bana açıklandı.
31“Ey kral, düşünde önünde duran büyük bir heykel gördün. Çok büyük ve olağanüstü parlaktı, görünüşü ürkütücüydü. 32Başı saf altından, göğsüyle kolları gümüşten, karnıyla kalçaları tunçtan, 33bacakları demirden, ayaklarının bir kesimi demirden, bir kesimi kildendi. 34Sen bakıyordun ki, bir taş insan eli değmeden kesilip heykelin demirden, kilden ayaklarına çarparak onları paramparça etti. 35Demir, kil, tunç, gümüş, altın aynı anda parçalandı; yazın harman yerindeki saman çöpleri gibi oldular. Derken bir rüzgar çıktı, hiç iz bırakmadan hepsini alıp götürdü. Heykele çarpan taşsa büyük bir dağ oldu, bütün dünyayı doldurdu.
36“Gördüğün düş buydu. Şimdi de ne anlama geldiğini sana açıklayalım. 37Sen, ey kral, kralların kralısın. Göklerin Tanrısı sana egemenlik, güç, kudret, yücelik verdi. 38İnsanoğullarını, yabanıl hayvanları, gökte uçan kuşları senin eline teslim etti. Seni hepsine egemen kıldı. Altından baş sensin. 39Senden sonra senden daha aşağı durumda başka bir krallık çıkacak. Sonra bütün dünyada egemenlik sürecek tunçtan üçüncü bir krallık çıkacak. 40Dördüncü krallık demir gibi güçlü olacak. Çünkü demir her şeyi kırıp ezer. Demir gibi tümünü kırıp parçalayacak. 41Ayaklarla parmakların bir kesiminin çömlekçi kilinden, bir kesiminin demirden olduğunu gördün; yani bölünmüş bir krallık olacak bu. Öyleyken onda demirin gücü de bulunacak, çünkü demiri kille karışık gördün. 42Ayak parmaklarının bir kesimi demirden, bir kesimi kilden olduğu gibi, krallığın da bir bölümü güçlü, bir bölümü zayıf olacak. 43Demirin kille karışık olduğunu gördüğüne göre halklar evlilik bağıyla birbirleriyle karışacaklar, ama demirin kille karışmadığı gibi onlar da birbirine bağlı kalmayacaklar.
44“Bu krallar döneminde Göklerin Tanrısı hiç yıkılmayacak, başka halkın eline geçmeyecek bir krallık kuracak. Bu krallık önceki krallıkları ezip yok edecek, kendisiyse sonsuza dek sürecek. 45İnsan eli değmeden dağdan kesilip gelen taşın demiri, tuncu, kili, gümüşü, altını parçaladığını gördün. Ulu Tanrı bundan sonra neler olacağını krala açıklamıştır. Düş gerçek, yorumu da güvenilirdir.”
46Bunun üzerine Kral Nebukadnessar Daniel'in önünde yüzüstü yere kapandı. Ona bir sunu ve buhur sunulmasını buyurdu. 47Daniel'e, “Madem bu gizi açıklayabildin, Tanrın gerçekten tanrıların Tanrısı, kralların Efendisi” dedi, “Gizleri açan O'dur.”
48Sonra Daniel'i yüksek bir göreve getirdi; ona birçok değerli armağan verdi. Onu Babil İli'ne vali atadı, Babil'in bütün bilgelerinin başkanı yaptı. 49Daniel'in isteği üzerine Şadrak'ı, Meşak'ı, Abed-Nego'yu da Babil İli'nde yüksek görevlere atadı. Daniel ise sarayda kaldı.
  • Giriş
  • Video
  • Notlar

Notlar

2:1 krallığının ikinci yılında Nebukadnessar İÖ 604 (bkz. 1:1 ve ilgili not). uykusu kaçtı Bkz. 6:18; Est.6:1 ve ilgili not.
2:2 sihirbazları, falcıları, büyücüleri Bkz. Yas.18:9-14 ve 18:9’a ait not.
2:4 Aramice Bkz. Giriş. Bu ayetten itibaren 7. bölümün sonuna kadar kullanılan dil Aramice’dir. Bu altı bölümde, Aramice’yi anlayabilen öteki ulusların İsrail’in geleceğindeki rolü ve İsrail’e hâkimiyetlerinin niteliği ve kapsamı anlatılır; özellikle de Mesih’in ikinci gelişine kadar Tanrı’nın İsrail’i öteki uluslar aracılığıyla yola getirmesi ele alınır. Hem ilk altı bölümün sonu hem de son beş bölümün girişi olan yedinci bölüm, kitapta işlenen konu açısından merkezi bir öneme sahiptir. 8-12. bölümlerde tekrar İbranice kullanılır; çünkü o bölümler Tanrı’nın seçilmiş halkının geleceğiyle ilgilidir (bkz. 9:24-27 ve ilgili notlar), dolayısıyla İsrail halkına yöneliktir.
2:10 yeryüzünde senin bu isteğini yerine getirecek tek kişi yoktur Bkz. 2:27-28.
2:11 Hem bireysel hem de toplumsal, hem gökte hem yerde hem de yer altındaki, hiyerarşik düzene sahip çeşitli ilahlara tapan animist putperest Babilliler büyücülükle de yakından ilgiliydiler.Ayrıca ilahların insanlara görüm ve düşlerle konuştuklarına da inanırlardı, ancak görümün veya düşün içeriği belli olmadığı sürece yorumlamaları mümkün değildi (bkz. 1:17’ye ait not).
2:18 Göklerin tanrısı Persler ilahların hiyerarşik düzene sahip olduklarına inanırlardı. Buna göre RAB’bi bu ilahların en büyüklerinden biri olarak görüyor olmalılar (bkz. Ezr.1:2’ye ait not). giz Daniel Kitabı’nda geçen önemli bir sözcük (2:19,27-30,47; 4:9; bkz. Yeni Antlaşma’da “giz”, Rom.11:25’e ait not; Va.10:7).
2:21 bilgelere bilgelik... verir Bkz. Özd.1:2-7; 1:2’ye ait not.
2:22 çevresi ışıkla kuşatılmıştır Bkz. Mez.36:9.
2:29 gizleri açan Tanrı (bkz. 2:47).
2:32-43 Altın baş, Yeni Babil İmparatorluğu’nu (Babilliler’in en büyük ilahı Marduk “altın tanrısı”ydı; 2:38; bkz. Yer.51:7 ve ilgili not); gümüş göğüs ve kollar, Koreş tarafından İÖ 539’da kurulan Pers-Med İmparatorluğu’nu (paraları gümüştü); tunç karın ve kalçalar yaklaşık olarak İÖ 330’da Büyük İskender tarafından kurulan Grek İmparatorluğu’nu (silahları tunçtandı); demir bacaklar ve ayaklar Roma İmparatorluğu’nu (silahları demirdendi) temsil eder. Pek çok kişi ayak parmaklarının (2:41), eski Roma İmparatorluğu’na benzeyen yeni ittifakları temsil ettiğini düşünür (bkz. Mesih Karşıtı ve onun kurduğu birlik, Va.17). Bir yoruma göre madenlerin giderek düşen değerde olanlarından söz edilmesi, imparatorlukların gücünün ve ihtişamının (2:39) zayıfladığını gösterir; Nebukadnessar’ın mutlak hâkimiyetinden, Romalılar’ın demokratik devlet düzenindeki dengelere dayanan sisteme geçişinde bunun gerçekleştiği görülür. Tasvirde her seferinde daha dayanıklı madenlerden söz edilmesi, gelen her imparatorluğun bir öncekinden daha uzun sürmesiyle artan dayanıklılığını temsil eder.
2:33 bir kesimi demirden bir kesimi kilden Krş. 2:42.
2:37 kralların kralı “En büyük kral” anlamına gelen bu ifade, krala duyulan saygıyı göstermek üzere kullanılmıştır (krş. 2:47; Ezr.7:12 ve ilgili not; Tanrı için kullanımına örnek olarak, 1Ti.6:15-16; Va.17:14 ve ilgili not; 19:16).
2:44 Son krallık, dünyanın günahkâr imparatorluklarını bozguna uğratacak olan Tanrı’nın sonsuz krallığıdır (bkz. Va.11:15); yetkisi ve yetki kapsamı evrensel çapta olacaktır (2:35).
2:46 ona bir sunu... sunulmasını Kral Nebukadnessar, Daniel’i RAB’bin bir temsilcisi olarak onurlandırıyor (krş. Elç.14:12 ve ilgili not).
2:48 Krş. Yusuf, Yar.41:41-43. RAB’bin (Yahve’nin) Daniel aracılığıyla Nebukadnessar’ın düşlerini yorumlaması Babil’in ilahlarının ne kadar aciz ve yararsız olduğunu gösterir. Hiçbir ilah geleceği önceden bildiremez ve yönlendiremez (bkz. Yşa.41:25-29).

Videolar

Daniel Girişi

Daniel Kitabı'nın iki temel noktası vardır:

1. Kitap, Babil Kralı Nebukadnessar tarafından sürgün edilen Daniel'le üç Yahudi genç arkadaşının büyük zorluklar karşısında Tanrı'ya nasıl sadık kaldıklarını anlatır. İmanları ve Tanrı'ya bağlılıkları sayesinde düşmanlarından üstün oldular. Bu olaylar hem Babil hem de Pers krallıkları döneminde gelişti.
2. Daniel tarafından görülen görümler: Bu görümlerde Babil'den başlayarak birçok krallıkların yükselip düşeceği, Tanrı'ya karşı gelen baskıcı kralın yıkıma uğrayacağı, Tanrı'nın halkının zafere ulaşacağı açıklanıyor.

Sonuç olarak kitap Tanrı'nın dünyasal krallara egemen olduğunu vurgular.

Ana Hatlar:

1:1-6:28 Daniel'le arkadaşları
7:1-12:13 Daniel'in görümleri
a.7:1-28 Dört yaratık
b.8:1-9:27 Koçla teke
c.10:1-11:45 Göksel haberci
ç.12:1-13 Zamanın sonu
  • Ayetler
  • Notlar
  • Video
  • Giriş