1
Sunuş
1 Davut oğlu İsrail Kralı Süleyman'ın özdeyişleri:
2Bu özdeyişler, bilgeliğe ve terbiyeye ulaşmak,
Akıllıca sözleri anlamak,
3Başarıya götüren terbiyeyi edinip
Doğru, haklı ve adil olanı yapmak,
4Saf kişiyi ihtiyatlı,
Genç adamı bilgili ve sağgörülü kılmak içindir.
5-6Özdeyişlerle benzetmeleri,
Bilgelerin sözleriyle bilmecelerini anlamak için
Bilge kişi dinlesin ve kavrayışını artırsın,
Akıllı kişi yaşam hüneri kazansın.
Ayartmalardan Kaç
7 RAB korkusudur bilginin temeli.
Ahmaklarsa bilgeliği ve terbiyeyi küçümser.
8Oğlum, babanın uyarılarına kulak ver,
Annenin öğrettiklerinden ayrılma.
9Çünkü bunlar başın için sevimli bir çelenk,
Boynun için gerdanlık olacaktır.
10Oğlum, seni ayartmaya çalışan günahkârlara teslim olma.
11Şöyle diyebilirler:
“Bizimle gel,
Adam öldürmek için pusuya yatalım,
Zevk uğruna masum kişileri tuzağa düşürelim.
12Onları ölüler diyarı gibi diri diri,
Ölüm çukuruna inenler gibi
Bütünüyle yutalım.
13Bir sürü değerli mal ele geçirir,
Evlerimizi ganimetle doldururuz.
14Gel, sen de bize katıl,
Tek bir kesemiz olacak.”
15Oğlum, böyleleriyle gitme,
Onların tuttuğu yoldan uzak dur.
16 Çünkü ayakları kötülüğe koşar,
Çekinmeden kan dökerler.
17Kuşların gözü önünde ağ sermek boşunadır.
18Başkasına pusu kuran kendi kurduğu pusuya düşer.
Yalnız kendi canıdır tuzağa düşürdüğü.
19Haksız kazanca düşkün olanların sonu böyledir.
Bu düşkünlük onları canlarından eder.
Bilgeliğin Sesini Dinle
20 Bilgelik dışarıda yüksek sesle haykırıyor,
Meydanlarda sesleniyor.
21Kalabalık sokak başlarında bağırıyor,
Kentin giriş kapılarında sözlerini duyuruyor:
22“Ey budalalar, budalalığı ne zamana dek seveceksiniz?
Alaycılar ne zamana dek alay etmekten zevk alacak?
Akılsızlar ne zamana dek bilgiden nefret edecek?
23Uyardığımda yola gelin, o zaman size yüreğimi açar,
Sözlerimi anlamanıza yardım ederim.
24Ama sizi çağırdığım zaman beni reddettiniz.
Elimi uzattım, umursayan olmadı.
25Duymazlıktan geldiniz bütün öğütlerimi,
Uyarılarımı duymak istemediniz.
26-27Bu yüzden ben de felaketinize sevineceğim.
Belaya uğradığınızda,
Bela üzerinize bir fırtına gibi geldiğinde,
Bir kasırga gibi geldiğinde felaketiniz,
Sıkıntıya, kaygıya düştüğünüzde,
Sizinle alay edeceğim.
28O zaman beni çağıracaksınız,
Ama yanıtlamayacağım.
Var gücünüzle arayacaksınız beni,
Ama bulamayacaksınız.
29Çünkü bilgiden nefret ettiniz.
RAB'den korkmayı reddettiniz.
30Öğütlerimi istemediniz,
Uyarılarımın tümünü küçümsediniz.
31Bu nedenle tuttuğunuz yolun meyvesini yiyeceksiniz,
Kendi düzenbazlığınıza doyacaksınız.
32Bön adamlar dönekliklerinin kurbanı olacak.
Akılsızlar kaygısızlıklarının içinde yok olup gidecek.
33Ama beni dinleyen güvenlik içinde yaşayacak,
Kötülükten korkmayacak, huzur bulacak.”
  • Giriş
  • Video
  • Notlar

Notlar

1:1 Süleyman’ın 1Kr.4:29-34’te (bkz. ilgili notlar) bilgeliğinden, yazdığı ve derlediği özdeyişlerden ve ezgilerden söz edilmektedir (ayrıca bkz. 10:1 ve 25:1; krş. Ezg.1:1).
1:2 bilgeliğe ve terbiyeye İfade 1:7’nin sonunda tekrarlanarak kitabın giriş kısmını (1:2-7) çerçeveler. bilgeliğe Bilgelik kavram olarak, Tanrı’nın sözünü hayatta doğru amaçla, en iyi şekilde ve zamanda uygulama becerisidir. Bir zanaatkâr da bilge (usta) biri olarak adlandırılır (Çık.31:3). Özdeyişlerde insan, bilgeliği seçmeye teşvik edilir (3:13-14; 4:5; krş. Yak.1:5 ve ilgili not). İmanlının bilgeliği ise Mesih’tir (1Ko.1:30; krş. Kol.2:3). terbiyeye ulaşmak Çekilen acılardan ders alma yetisi.
1:3 Doğru, haklı ve adil Bkz. 2:9; Mez.119:121 ve ilgili not; Flp.4:8. Bilgece ve ahlaklı bir yaşamın sonuçları.
1:4 ihtiyatlı Kişinin önündeki engelleri ve tuzakları öngörüp uygun tavır alması (bkz. 14:18; 15:5). Saf kişiyi Terim, kolayca kandırılabilen, “sağduyudan yoksun” (9:4,16), olgunlaşmamış, deneyimsiz kişiyi tanımlar (krş. Mez.19:7 ve ilgili not). Sağgörülü İyi ve hikmetli kararlar verebilme yetisi.
1:7 Kitabın ana teması (bkz. 9:10; 31:30; krş. Eyü.28:28; Mez.111:10 ve ilgili not). RAB korkusudur Özü, sonsuz kutsal ve güçlü olan Tanrı’nın mutlak yetkisine ve buyruklarına boyun eğmektir (bkz. Yar.20:11; Vai.12:13 ve ilgili notlar; ayrıca bkz. Giriş). Kavram olarak hem dehşet hem de saygı içerir; o yüzden RAB’bin korkusu kişiyi kötülükten korur (bkz. 8:13). Tanrı’dan korkan kişi, yaşamının hiçbir yönünün Tanrı’nın denetimi dışında olmadığını alçakgönüllülükle kabul eder. Bilginin temeli Tanrı’yla doğru ilişki olmadan hiç kimse kendisi, insanlar, dünya ve başka konular hakkında tam ve doğru bilgi sahibi olamaz. Tanrı korkusu olmadan Tanrı’nın sözleri sadece bir öykü kitabı gibi gelir insana ; ama Tanrı korkusu olan biri için bunlar Tanrı’nın sözüdür ve dünyayı, kendisini ve insanları doğru bir şekilde anlamak için derin bir bilgi kaynağıdır. Ahmaklarsa Özdeyişler’de “ahmak” sözcüğü, ahlakı bozulmuş olanları ifade eder. Bu kişiler, bilgiden (1:22) ve azarlanmaktan hoşlanmayan (12:1), tartışmaya (20:3) ve her an patlamaya hazır (29:11), Tanrı yerine kendilerine güvenen ( 1:32; 28:26) kimselerdir (Mez.14:1). bilgeliği ve terbiyeyiküçümserler Bkz. 5:12 ve ilgili not.
1:8 Oğlum Bir babanın oğlunu dünyadaki yaşama hazırlamak üzere onunla yaptığı konuşma örnek verilir. Burada ve 6:20’de, anneler de öğretmen olarak tasvir edilir. Oğul bilgeliğe en çok muhtaç olan kimsedir, çünkü evin gelecekteki önderi olarak ayartıların en büyük hedefidir.
1:9 başın... boynun Bkz. 6:21. Bilgelik, onu seçen kişilerin yaş amlarına onur ve güzellik katar.
1:10 ayartmaya Bu sözcüğün İbranicesi, “saf” olarak çevrilen İbranice sözcükle ilişkilidir (bkz. 1:4 ve ilgili not). “Saf” olan birinin kolayca ayartılabileceği ima edilir.
1:11 Kitapta genç bir erkeğin karşı karşıya kalacağı iki büyük ayartıdan söz edilir: (1) başkalarını sömürerek zenginleşmek (burada) ve (2) ahlaksız kadınlar tarafından yasak cinsel arzulara sürüklenmek (5:1-6; 6:24; 7:5; krş. 2:12-19).
1:13 değerli mal Krş. 3:13-16; 16:16; Eyü.28:12-19.
1:15 yoldan Krş. 2:18; 7:25-27; bkz. 2:18’e ait not.
1:16 Bkz. Yşa.59:7; krş. 6:17-18.
1:20 Bilgeliği kişileştiren aynı sesleniş 8:1-5 ve 9:4-6’da da vardır (bkz. 8:1-36’ya ait not).
1:21 giriş kapılarında Bkz. 31:23; ayrıca bkz. Yar.19:1; Rut 4:1; 2Kr.7:1; Eyü.29:7 ve ilgili notlar. Her genç, kendisini kendi tarafına çekmek ve hayatını şekillendirmek isteyen iki sesten birine uyar: (1) bilgeliğin sesi (bilgelik öğretenlerin öğütlerinde görülür) ve (2) ahmaklığın sesi (1:10-19’daki günahkârlar ve 5:3; 6:24; 7:5’teki zina eden kadın örneklerinde olduğu gibi). Bu yüzden gençler sezgilerini kullanmayı öğrenmelidirler. Bilgelik, yaşamın sürüp gittiği alanlarda insanların Tanrı’nın yaratılışta sağladığı düzene göre yaşamalarını amaçlar; bu yüzden çölden veya ıssız yerlerden değil, kentin en işlek olduğu yerlerden seslenmektedir (bkz. örn. 11:10 ve ilgili not).
1:22 Alaycılar Gururlu ve küstah kişiler (9:7-8; 21:24; 22:10; 29:8), hak ettikleri halde (19:25; 21:11) terbiye edilmeye karşı direnen (13:1; 15:12) kişilerdir.
1:23 yüreğimi Bkz. örn. 2:2,10; 4:4; 5:12; 6:14; ayrıca bkz. Mez. 5:9 ve ilgili not.
1:24 beni reddettiniz Bkz. Yşa.1:4; 5:24; Hoş.2:13; 11:2. Elimi uzattım Krş. Yşa. 65:2.
1:25 Duymazlıktan geldiniz bütün öğütlerimi Krş. 8:33.
1:26-27 felaketinize sevineceğim Bu zulüm göstergesi değil, bilgeliği alaya alan ve ahmaklığı seçerek kendi başlarına felaket getiren akılsızlara verilen bir cevaptır (krş. Mez.2:4). Belaya uğradığınızda Bkz. “Soysuzun ve fesatçının” sonu, 6:12-15. bir fırtına gibi Bkz. 10:25 ve ilgili not. Sıkıntıya, kaygıya Bkz. Yşa.8:22.
1:28 yanıtlamayacağım RAB’bin günah işleyen İsrail halkını dinlemeyi reddetmesi gibi (Yas.1:45; Yşa.1:15 ve ilgili not ; 59:1-2). bulamayacaksınız Bkz. 1:33; 3:13; 8:17,35.
1:29 RAB’den korkmayı Bkz. 1:7 ve ilgili not.
1:31 meyvesini yiyeceksiniz... doyacaksınız Kişi yaptıklarının sonucuna katlanacaktır (bkz. 12:14 ve ilgili not; 18:20; 31:31; Yşa.3:10; Gal.6:7). düzenbazlığınıza Burada bir sözcük oyunu vardır: “öğüt” ve “düzenbazlık” sözcükleri İbranice’de aynıdır. Bilgelerin “öğütlerini” reddeden (1:30) kişinin de kendi ahmakça “düzenbazlıklarının” sonucuna katlanması gerekir.
1:32 kaygısızlıklarının Bkz. Yşa.32:9; Amo.6:1 ve ilgili notlar; Sef.1:12.
1:33 güvenlik... huzur Tanrı’nın himayesini anlatan sözcükler (bkz. Yşa.32:18; Hez.34:27).

Videolar

Süleyman’ın Özdeyişler Girişi

Özdeyişler Kitabı deyimler ve özdeyişler biçiminde anlatılan ahlaksal ve dinsel öğretişlerin toplamıdır. Büyük bölümü günlük yaşamla ilgili konuları içerir. Kitap, "RAB korkusudur bilginin temeli" hatırlatmasıyla başlar (1:7). Sadece dinsel ahlak kurallarına dokunmakla kalmıyor, sağduyu ve örnek davranışlar üzerinde özellikle duruyor. Kitapta yer alan kısa deyimler, aklı başında kişilerin hangi durumda nasıl davranacaklarına ilişkin sezgi ve öğütleri açıklar. Bunların kimileri aile, kimileri de iş ilişkileriyle ilgilidir; yine kimileri toplumsal ilişkiler içinde önemli yer tutan görgü kurallarıyla, kimileri de kişisel özdenetimle ilgilidir. Kitapta çokça söz edilen konular arasında alçakgönüllülük, sabır, yoksulların hakkını gözetme ve dostlara sadakat anılabilir.

Ana Hatlar:

1:1-6 Sunuş
1:7-9:18 Bilgeliğin üstünlüğü
10:1-22:16 Süleyman'ın özdeyişleri
22:17-24:22 Bilgeden otuz öğüt
24:23-34 Bilgelerin öbür özdeyişleri
25:1-29:27 Süleyman'ın özdeyişlerinin ikinci bölümü
30:1-33 Agur'un özdeyişleri
31:1-9 Kral Lemuel'in özdeyişleri
31:10-31 Erdemli kadının özellikleri
  • Ayetler
  • Notlar
  • Video
  • Giriş