10
Doğrulukla Kötülüğün Karşılaştırılması
1Süleyman'ın özdeyişleri:
Bilge çocuk babasını sevindirir,
Akılsız çocuk annesini üzer.
2Haksızca kazanılan servetin yararı yoktur,
Ama doğruluk ölümden kurtarır.
3RAB doğru kişiyi aç komaz,
Ama kötülerin isteğini boşa çıkarır.
4Tembel eller insanı yoksullaştırır,
Çalışkan el zengin eder.
5Aklı başında evlat ürünü yazın toplar,
Hasatta uyuyansa ailesinin yüzkarasıdır.
6Bereket doğru kişinin başına yağar,
Kötülerse zorbalıklarını sözle gizler.
7Doğrular övgüyle,
Kötüler nefretle anılır.
8Bilge kişi buyrukları kabul eder,
Çenesi düşük ahmaksa yıkıma uğrar.
9Dürüst kişi güvenlik içinde yaşar,
Ama hileli yoldan giden açığa vurulacaktır.
10Sinsice göz kırpan, acılara neden olur.
Çenesi düşük ahmak da yıkıma uğrar[a].
11Doğru kişinin ağzı yaşam pınarıdır,
Kötülerse zorbalıklarını sözle gizlerler.
12 Nefret çekişmeyi azdırır,
Sevgi her suçu bağışlar.
13Akıllı kişinin dudaklarından bilgelik akar,
Ama sağduyudan yoksun olan sırtına kötek yer.
14Bilge kişi bilgi biriktirir,
Ahmağın ağzıysa onu yıkıma yaklaştırır.
15Zenginin serveti onun kalesidir,
Fakirin yoksulluğu ise onu yıkıma götürür.
16Doğru kişinin ücreti yaşamdır,
Kötünün geliriyse kendisine cezadır.
17Terbiyeye kulak veren yaşam yolunu bulur.
Uyarıları reddedense başkalarını yoldan saptırır.
18Nefretini gizleyen kişinin dudakları yalancıdır.
İftira yayan akılsızdır.
19Çok konuşanın günahı eksik olmaz,
Sağduyulu kişiyse dilini tutar.
20Doğru kişinin dili saf gümüş gibidir,
Kötünün niyetleriyse değersizdir.
21Doğru kişinin sözleri birçoklarını besler,
Ahmaklarsa sağduyu yoksunluğundan ölür.
22RAB'bin bereketidir kişiyi zengin eden,
RAB buna dert katmaz.
23Kötülük akılsızlar için eğlence gibidir.
Aklı başında olanlar içinse bilgelik aynı şeydir.
24Kötü kişinin korktuğu başına gelir,
Doğru kişiyse dileğine erişir.
25Kasırga gelince kötü kişiyi silip götürür;
Ama doğru kişi sonsuza dek ayakta kalır.
26Dişler için sirke,
Gözler için duman neyse,
Tembel ulak da kendisini gönderen için öyledir.
27RAB korkusu ömrü uzatır,
Kötülerin yıllarıysa kısadır.
28Doğrunun umudu onu sevindirir,
Kötünün beklentileriyse boşa çıkar.
29RAB'bin yolu dürüst için sığınak,
Fesatçı içinse yıkımdır.
30Doğru kişi hiçbir zaman sarsılmaz,
Ama kötüler ülkede kalamaz.
31Doğru kişinin ağzı bilgelik üretir,
Sapık dilse kesilir.
32Doğru kişinin dudakları söylenecek sözü bilir,
Kötünün ağzındansa sapık sözler çıkar.
  • Giriş
  • Video
  • Notlar

Notlar

10:1 Süleyman’ın özdeyişleri Bkz. 1:1’e ait not; 22:16’ya kadar uzanan özdeyişler dizisinin başlığı. Bu dizinin tam ortasında bulunan ayet, ağırlıklı olan temalardan birini vurgulamaktadır (bkz. 16:4 ve ilgili not). Bilge çocuk Bkz. 10:5; 15:20; 17:21,25. Daha sonraki özdeyişlerde, “doğru kişi” (23:24) ve “Kutsal Yasa’yı yerine getiren çocuk” (28:7) olarak tanımlanır.
10:2 Haksızca kazanılan servetin yararı yoktur Çünkü geçicidir (21:6) ve Tanrı böylelerini yargılayacaktır (bkz. 1:19; 9:6; Hez.7:19). doğruluk ölümden kurtarır Bkz. 11:4; ayrıca bkz. 2:16-18; 3:2; 13:21; krş. 12:28; 21:21; Mez.1:5 ve ilgili not.
10:3 doğru kişiyi aç komaz Bkz. 13:25; 28:25; Mez.34:9-10; 37:19,25-26; ancak bkz. 3:2’ye ait not. kötülerin isteğini boşa çıkarır Bkz. Say.11:34; Mez.112:10.
10:4 Süleyman’ın Özdeyişleri’nde gayretle çalışma ve bunun yararları övülür, tembellik ise açlık ve yoksulluğun nedenlerinden biri olarak gösterilir (bkz. 6:6-11; 12:11,24,27; 13:4; 14:23; 18:9; 27:23-27; 28:19).
10:5 Hasatta uyuyansa Bkz. 6:9-11; 19:15; 20:13. yüzkarasıdır Bkz. 17:2; 19:26; 28:7; 29:15.
10:6 Bereket Bkz. 3:13-18; 28:20; Yar.49:26; Yas.33:16.
10:7 Bkz. 22:1.
10:8 Bilge kişi buyrukları kabul eder Bkz. 9:8-9. Çenesi düşük ahmaksa yıkıma uğrar Bkz. 10:10,14,18-19.
10:9 Dürüst kişi güvenlik içinde yaşar Bkz. 2:7; 3:23; 13:6; Mez.23:4; Yşa.33:15-16. hileli yoldan giden açığa vurulacaktır Bkz. 26:26; Luk.8:17; 1Ti.5:24-25; 2Ti.3:9.
10:10 İkinci cümle Masoretik metinde bu şekilde geçerken (bkz. 10:8), Septuaginta’da “Cesaretle azarlayan esenlik sağlar” diye geçer. Sinsice göz kırpan Bkz. 6:13. Çenesi düşük ahmak Bkz. 10:8.
10:11 yaşam pınarıdır Bkz. 13:14; 14:27; 16:22; ayrıca bkz. Mez.37:30.
10:12 çekişmeyi azdırır Bkz. 6:14’e ait not. her suçu bağışlar Bkz. 17:9 ; Yak.5:19-20; 1Pe.4:8.
10:13 sırtına kötek Bkz. 14:3; 19:29; 26:3.
10:14 biriktirir Uygun zamanda kullanmak üzere (bkz. 2:1; 12:23 ve ilgili not). yıkıma yaklaştırır Bilgenin sözleri yapıcı iken, ahmağın sözleri zamansız, özensiz ve zararlıdır (bkz. 10:8,10; 13:3).
10:15 Paranın genelde sorunları çözdüğü, yoksulluğun da sorunları artırdığı bilinen bir gerçektir. Bilge kişi her zaman serveti kötülemez, yoksulluğu da övmez; ikisinin de tehlikelerini, sorunlarını ve servetin olumlu yanlarını iyi bilir.
10:16 ücreti yaşamdır Krş. 10:15. yaşamdır Bkz. 3:2’ye ait not; ayrıca bkz. 3:16; 4:22. Kötünün geliriyse Bkz. 15:6; ayrıca bkz. 1:13,31; Rom.1:23.
10:17 yaşam yolunu Bkz. 6:23 ve ilgili not ; 12:28. Uyarıları reddedense Bkz. 5:12; 15:10.
10:18 Nefretini gizleyen Bkz. 26:24,26,28.
10:20 saf gümüş Damıtılmış, değerli gümüş (bkz. 25:11). Kötünün niyetleriyse Bkz. 6:14,18.
10:21 birçoklarını besler Bkz. 10:11. sağduyu yoksunluğundan ölür Bkz. 5:23; 7:7; 9:16.
10:22 RAB’bin bereketidir kişiyi zengin eden Bkz. 10:6; 3:10; ayrıca bkz. 8:21; Yar.24:35; 26:12. dert katmaz Krş. 10:2; 15:6.
10:23 Kötülük... eğlence gibidir Bkz. 2:14; 15:21; 2 6:18-19.
10:24 Kötü kişinin korktuğu Felaket ve sıkıntı (bkz. 1:26-27 ve ilgili not; 3:25; Eyü.15:21; Yşa.66:4). Doğru kişiyse dileğine Bkz. Mez.9:18; 37:4; 145:19; Mat.5:6; 1Yu.5:14-15.
10:25 Krş. Mat.7:24-27. kötü kişiyi silip götürür Bkz. Mez.37:10; Yşa.28:18. doğru kişi... ayakta kalır Bkz. 3:25; ayrıca bkz. 12:3,7; 14:11; Mez.3:2’ye ait not; 10:6,11,13; 15:5; 1Ko.15:58.
10:27 RAB korkusu Bkz. 1:7’ye ait not. ömrü uzatır Bkz. 3:2’ye ait not. yıllarıysa kısadır Bkz. Eyü.22:16; Mez.37:35-36; 55 :23.
10:28 Bkz. 10:24 ve ilgili not ; 11:7,23.
10:29 RAB’bin yolu Bilgelik (bkz. Mez.27:11; 143:8; Mat.22:16; Elç.18:25). Fesatçı için ise yıkımdır Çünkü Tanrı’nın yolunu reddedenler yargılanacaktır (bkz. 21:15; 2Ko.2:15-16; 2Pe.2:21).
10:30 sarsılmaz Bkz. 10:25; 2:21; 12:3; Mez.125:1. ülkede kalamaz Bkz. 1:21-22’ye ait notlar.

Videolar

Süleyman’ın Özdeyişler Girişi

Özdeyişler Kitabı deyimler ve özdeyişler biçiminde anlatılan ahlaksal ve dinsel öğretişlerin toplamıdır. Büyük bölümü günlük yaşamla ilgili konuları içerir. Kitap, "RAB korkusudur bilginin temeli" hatırlatmasıyla başlar (1:7). Sadece dinsel ahlak kurallarına dokunmakla kalmıyor, sağduyu ve örnek davranışlar üzerinde özellikle duruyor. Kitapta yer alan kısa deyimler, aklı başında kişilerin hangi durumda nasıl davranacaklarına ilişkin sezgi ve öğütleri açıklar. Bunların kimileri aile, kimileri de iş ilişkileriyle ilgilidir; yine kimileri toplumsal ilişkiler içinde önemli yer tutan görgü kurallarıyla, kimileri de kişisel özdenetimle ilgilidir. Kitapta çokça söz edilen konular arasında alçakgönüllülük, sabır, yoksulların hakkını gözetme ve dostlara sadakat anılabilir.

Ana Hatlar:

1:1-6 Sunuş
1:7-9:18 Bilgeliğin üstünlüğü
10:1-22:16 Süleyman'ın özdeyişleri
22:17-24:22 Bilgeden otuz öğüt
24:23-34 Bilgelerin öbür özdeyişleri
25:1-29:27 Süleyman'ın özdeyişlerinin ikinci bölümü
30:1-33 Agur'un özdeyişleri
31:1-9 Kral Lemuel'in özdeyişleri
31:10-31 Erdemli kadının özellikleri
  • Ayetler
  • Notlar
  • Video
  • Giriş