Kutsal Kitap’ta Yer Alan Başlıca Antlaşmalar

ANTLAŞMA	AYETLER	TÜR	KİMİNLE YAPILDIĞI	TANIM
NUH	Yar.9:8-17	Kraliyet Bağışı	“Doğru” adam Nuh’la (ve soyuyla ve yeryüzünde yaşayan bütün canlılarla; yani insan yetkisine tabi olan tüm yaşamla)	Doğal bir afetle yeryüzünü bir daha asla yok etmeme konusunda koşulsuz bir vaattir; fırtına bulutları arasında beliren gök kuşağı, antlaşmanın “belirtisidir”
İBRAHİM A	Yar.15:9-21	Kraliyet (ülke) Bağışı	“Doğru” adam (imanı ona “doğruluk sayıldı”, Yar.15:6) İbrahim’le (ve soyuyla, Yar.15:16)	Ülkenin bahşedilmesi için yapılan koşulsuz bir vaattir; simgesel olarak içilen bir antla yürürlüğe girdi (Yar.15:16)
İBRAHİM B	Yar.17. bölüm	Efendiye bağlılık	Ev halkının iman atası olarak İbrahim’le	İbrahim’in ve soyundan gelenlerin Tanrısı olmak üzere yapılan koşullu bir vaattir (krş. “Seninle yaptığım”, Yar.17:4; “bağlı kalmalısınız”, Yar.17:9); koşul, sünnetle simgelendiği gibi RAB’be tam adanmışlıktır
SİNA	Çık.19–24. bölümler	Efendiye bağlılık	İbrahim, İshak ve Yakup’un soyu ve RAB’bin dünyasal bir güce tutsaklıktan kurtardığı insanlar olarak İsrail halkıyla	İsrail’in Tanrısı (onun koruyucusu ve bereketli geleceğinin güvencesi) olmak üzere yapılan koşullu bir vaattir; koşul, İsrail’in RAB’bin kurallarına göre yaşayan ve O’nun ebedi tasarılarına hizmet eden halkı (krallığı) olarak RAB’be adanmasıdır
PİNEHAS	Say.25:10-13	Kraliyet Bağışı	Tanrı’nın adına kıskançlık duyan kâhin Pinehas’la	Pinehas’ın soyunun “kalıcı bir kâhinlik” hizmetiyle onurlandırılması konusunda koşulsuz bir vaattir (sadık bir kâhinlik hizmetinin sonsuza dek sağlanacağı konusunda dolaylı olarak bütün İsrail’e verilen bir vaattir)
DAVUT	2Sa.7:5-16	Kraliyet Bağışı	Tanrı’ya İsrail kralı olarak bağlılık gösteren sadık kral Davut’la (2Sa.7:2)	Davut’un hanedanını İsrail tahtı üzerinde kalıcı kılmak (dolaylı olarak İsrail’e), ona sonsuza dek Davut gibi Tanrı’dan korkan bir kral sağlamak ve bu hanedanlık aracılığıyla halkı vaat edilmiş ülkede rahata erdirmek için koşulsuz bir vaattir (1Kr.4:20-21; 1Kr.5:3-4)
YENİ	Yer.31:31-34	Kraliyet Bağışı	En ciddi antlaşma lanetinin gerçekleşmesi sonucunda ülkeden dışarı atılmakta olan asi İsrail halkıyla	Sadakatsiz İsrail halkının günahlarının bağışlanmasına, Tanrı’nın yasasının “yüreklerine yazılacağı” yeni bir temel üzerine kurulu bir ilişkiye dayalı koşulsuz bir vaattir, katıksız bir lütuf antlaşmasıdır

Eski Ortadoğu’da Görülen Kraliyet Antlaşmalarının/Sözleşmelerinin Başlıca Türleri

KRALİYET BAĞIŞI Bir kralın, istisnai bir hizmet gösteren sadık bir hizmetkâra toprak veya başka bir şey bahşettiği antlaşmadır. Yapılan bağış, genel olarak kalıcı ve koşulsuzdu, ancak hizmetkârın vârisleri babalarının sadakatini ve hizmetini sürdükleri takdirde bundan yararlanabiliyordu (krş. 1Sa.8:14; 1Sa.22:7; 1Sa.27:6; Est.8:1)

DENKLİK İki eşit taraf arasında yapılan ve onları ortak dostluğa veya en azından birbirlerinin egemenlik sahasına ve çıkarına saygı göstermeye bağlayan antlaşmadır. Taraflar birbirini “kardeş” olarak tanımlardı (krş. Yar.21:27; Yar.26:31; Yar.31:44-54; 1Kr.5:12; 1Kr.15:19; 1Kr.20:32-34; Amo.1:9)

EFENDİYE BAĞLILIK (KOŞULLU) Güçlü bir kralla ona tâbi olan krallardan biri arasındaki ilişkiyi düzenleyen bir antlaşmadır. Güçlü kral, mutlak egemenliğini ilan eder, tam bir sadakat ve hizmet bekler (teba, efendisini “sevmeliydi”) ve tebanın sadakatine ve bağlılığına göre onun hanedanlığını ve ülkesini korumaya söz verirdi. Teba, krala mutlak sadakat, kendisinden talep edilen her hizmeti yapma ve sadece kralın korumasına güvenme sözü verirdi. Taraflar birbirini “efendi” ve “kul” ya da “baba” ve “oğul” diye adlandırırlardı (krş. Yşu.9:6,Yşu.9:8; Hez.17:13-18; Hoş.12:1).

Bu antlaşmalarda verilen taahhütler, antla (sözle, törenle veya her iki biçimde de yapılan) pekiştirilirdi. Antlaşmaya tanık olmaları için ilahlara başvurulur ve antlaşmanın ihlal edilmesi halinde kusurlu tarafın üzerine gelmesi için lanetler okunurdu.