3
Moavlılar'ın Ayaklanması
1Yahuda Kralı Yehoşafat'ın krallığının on sekizinci yılında Ahav oğlu Yoram Samiriye'de İsrail Kralı oldu ve on iki yıl krallık yaptı. 2Yoram RAB'bin gözünde kötü olanı yaptıysa da annesiyle babası kadar kötü değildi. Çünkü babasının yaptırdığı Baal'ı simgeleyen dikili taşı kaldırıp attı. 3Bununla birlikte Nevat oğlu Yarovam'ın İsrail'i sürüklediği günahlara o da katıldı ve bu günahlardan ayrılmadı.
4Moav Kralı Meşa koyun yetiştirirdi. İsrail Kralı'na her yıl yüz bin kuzu, yüz bin de koç yünü sağlamak zorundaydı. 5Ama Ahav'ın ölümünden sonra, Moav Kralı İsrail Kralı'na karşı ayaklandı. 6O zaman Kral Yoram Samiriye'den ayrıldı ve bütün İsrailliler'i bir araya topladı. 7Yahuda Kralı Yehoşafat'a da şu haberi gönderdi: “Moav Kralı bana başkaldırdı, benimle birlikte Moavlılar'a karşı savaşır mısın?”
Yehoşafat, “Evet, savaşırım. Beni kendin, halkımı halkın, atlarımı atların say” dedi. 8Sonra, “Hangi yönden saldıralım?” diye sordu.
Yoram, “Edom kırlarından” diye karşılık verdi.
9İsrail, Yahuda ve Edom kralları birlikte yola çıktılar. Dolambaçlı yollarda yedi gün ilerledikten sonra suları tükendi. Askerler ve hayvanlar susuz kaldı. 10İsrail Kralı, “Eyvah!” diye bağırdı, “RAB, Moavlılar'ın eline teslim etmek için mi üçümüzü bir araya topladı?”
11Yehoşafat, “Burada RAB'bin peygamberi yok mu? Onun aracılığıyla RAB'be danışalım” dedi.
İsrail Kralı'nın adamlarından biri, “Şafat oğlu Elişa burada. İlyas'ın ellerine o su dökerdi” diye yanıtladı.
12Kral Yehoşafat, “O, RAB'bin ne düşündüğünü bilir” dedi. Bunun üzerine Yehoşafat, İsrail ve Edom kralları birlikte Elişa'nın yanına gittiler.
13Elişa İsrail Kralı'na, “Ne diye bana geldin?” dedi, “Git, annenle babanın peygamberlerine danış.”
İsrail Kralı, “Olmaz! Demek RAB üçümüzü Moavlılar'ın eline teslim etmek için bir araya toplamış” diye karşılık verdi.
14Elişa şöyle dedi: “Hizmetinde olduğum, Her Şeye Egemen, yaşayan RAB'bin adıyla derim ki, Yahuda Kralı Yehoşafat'a saygım olmasaydı, sana ne bakardım, ne de ilgilenirdim. 15Şimdi bana lir çalan bir adam getirin.”
Getirilen adam lir çalarken, RAB'bin gücü Elişa'nın üzerine indi. 16Elişa şöyle dedi: “RAB diyor ki, ‘Bu vadinin başından sonuna kadar hendekler kazın. 17Ne rüzgar göreceksiniz, ne yağmur. Öyleyken vadi suyla dolup taşacak. Sizler, sürüleriniz ve öteki hayvanlarınız doyasıya içeceksiniz. 18RAB için bunu yapmak kolaydır. O, Moavlılar'ı da sizin elinize teslim edecek. 19Onların önemli surlu kentlerinin tümünü ele geçireceksiniz. Meyve ağaçlarının hepsini kesecek, su kaynaklarını kurutacak, verimli tarlalarına taş dolduracaksınız.’ ”
20Ertesi sabah, sununun sunulduğu saatte, Edom yönünden akan sular her yeri doldurdu.
21Moavlılar kralların kendilerine saldırmak üzere yola çıktıklarını duydular. Genç, yaşlı eli silah tutan herkes bir araya toplanıp sınırda beklemeye başladı. 22Ertesi sabah erkenden kalktılar. Güneş ışınlarının kızıllaştırdığı suyu kan sanarak, 23“Kan bu!” diye haykırdılar, “Krallar kendi aralarında savaşıp birbirlerini öldürmüş olsalar gerek. Haydi, Moavlılar, yağmaya!”
24Ama Moavlılar İsrail ordugahına vardıklarında, İsrailliler saldırıp onları püskürttü. Moavlılar kaçmaya başladı. İsrailliler peşlerine düşüp onları öldürdüler. 25Kentlerini yıktılar. Her İsrailli verimli tarlalara taş attı. Bütün tarlalar taşla doldu. Su kaynaklarını kuruttular, meyve ağaçlarını kestiler. Yalnız Kîr-Hereset'in taşları yerinde kaldı. Sapancılar kenti kuşatıp saldırıya geçti.
26Moav Kralı, savaşı kaybettiğini anlayınca, yanına yedi yüz kılıçlı adam aldı; Edom kuvvetlerini yarıp kaçmak istediyse de başaramadı. 27Bunun üzerine tahtına geçecek en büyük oğlunu surların üzerine götürüp yakmalık sunu olarak sundu. İsrailliler bu olaydan doğan büyük öfke karşısında oradan ayrılıp ülkelerine döndüler.
  • Giriş
  • Video
  • Notlar

Notlar

12:25-2Kr.17:41 Krallığın bölündüğü (İsrail ve Yahuda olarak) dönemin anlatıldığı bu bölümlerde, ağırlıklı olarak kralların yaptıklarına ve onlara ilişkin peygamberliklere değinilir. Tanrı’nın gelişmekte olan yeryüzündeki krallığı en fazla kuzeydeki (İsrail) krallıkta tehlikeye girmiştir, çünkü sadakatsiz krallar, kukla kâ-hinler ve sahte peygamberler yüzünden imandan sapma eğilimi artış göstermiştir. Bu dönemde İlyas ve Elişa, Tanrı’nın yönetiminin sadık temsilcileri ve peygamberleri olarak hizmet etmiştir (bkz. Giriş). Güneydeki (Yahuda) krallıkta ise RAB, krallığının görünen simgeleri olan tapınak, Antlaşma Sandığı ve kâhinlerinin hizmeti aracılığıyla halkıyla beraberdir. Davut’un soyundan olan kralların yönetimlerini RAB’be sadık biçimde sürdürmeleri sayesinde RAB’bin antlaşmasına kuzeydeki (İsrail) krallığına göre daha bağlı kaldılarsa da, itaatsizlik ettikleri zaman onlar da sürgünle cezalandırılacaklardır.
3:1 Yoram Bkz. 1:17’ye ait not. on iki yıl İÖ 852-841.
3:2 annesiyle babası İzebel (bkz. 1Kr.18:4; 19:1-2; 21:7-15) ile Ahav (bkz. 1Kr.16:30-34’e ait notlar). babasının yaptırdığı Baal’ı simgeleyen dikili taşı Ahav’ın İzebel için Samiriye’de yaptırdığı tapınağa (bkz. 1Kr.16:32-33) konulan taştan yapılmış eril puttan (bkz. 1Kr.14:23’e ait not) söz ediliyor.
3:3 Yarovam’ın... günahlara Bkz. 1Kr.14:16.
3:4 Moav Kralı Meşa Moav Taşı’ndan anlaşıldığı kadarıyla (İÖ 840-820 tarihlerine aittir), Lut Gölü’nün doğusunda yer alan Moav, Omri’nin krallığından beri (yaklaşık İÖ 880) İsrail’e bağlıydı. Koyun yetiştiricisi olan Moav Kralı Meşa, İsrail kralına yıllık haracını kuzu ve yünle öderdi.
3:5 Ahav’ın ölümü Meşa için İsrail’den ve bu ağır ekonomik yükten kurtulma fırsatı yarattı.
3:7 benimle birlikte Moavlılar’a karşı savaşır mısın? Yoram Moav’a arkadan saldırmak niyetindeydi ( 3:8) ve bu tasarısını gerçekleştirmek için ordusunu Yahuda topraklarından geçirmesi gerekiyordu. Beni kendin, halkımı halkın, atlarımı atların say Bkz. 1Kr.22:4. Yahuda Kralı Yehoşafat, İsrail kralları Ahav (bkz. 2Ta.18:1; 19:1-2) ve Ahazya’yla (2Ta.20:35-37) ittifak yaptığı için RAB’bin peygamberleri tarafından uyarıldığı halde, güçlenmekte olan Moav’dan korkup (bkz. 2Ta.20. bölüm) önceki krallara göre daha iyi biri olduğunu düşündüğü Yoram’la anlaşmayı kabul etti (bkz. 3:2).
3:8 Edom kırlarından Böylece Moav’ın kuzey sınırındaki güçlü kalenin etrafından dolanarak, Şam’dakiAramlılar’ın arkadan gelecek olası bir saldırısını önleyeceklerdi.
3:9 Edom kralları Yehoşafat tarafından atanmış valiler (bkz. 8:20; 1Kr.22:47).
3:11 Burada RAB’bin peygamberi yok mu? Bkz. 1Kr.22:7. İlyas’ın ellerine o su dökerdi Elişa’nın İlyas’ın yardımcısı olduğunu ifade eder.
3:16-19,24 İsrail ordusu, Moav tepeleri (doğuda) ile Yahuda tepeleri (batıda) arasında, Lut Gölü’nün hemen güneyinde kalan geniş vadide (Arava’da) kamp kurdu. RAB’bin sözüne itaat ederek hendek kazan İsrailliler, RAB’bin vaat ettiği gibi hem susuzluktan kurtuldular (3:9) hem de düşmanları karşısında zafer kazandılar.
3:20 sununun sunulduğu saatte Bkz. Çık.29:38-39; Say.28:3-4.
3:23 Krallar... birbirlerini öldürmüş olsalar gerek Moavlılar’ın, yıllardır birbirine düşman olan krallar arasında bir iç çatışma yaş anmış olmasından şüphelenmeleri doğaldı.
3:25 Kîr-Hereset Lut Gölü’nün yaklaşık 20 km doğusunda,Arnon Irmağı’nın 24 km güneyinde bulunan, günümüzde Kerak adıyla bilinen kent olduğu tahmin edilen Moav’ın başkenti (bkz. Yşa.16:7,11; Yer.48:31,36).
3:27 yakmalık sunu olarak sundu Moav ilahı Kemoş’a (bkz. Say.21:29; 1Kr.11:7; Yer. 7:31; 48:46).

Videolar

2. Krallar Girişi

2.Krallar Kitabı İsrail ve Yahuda krallıklarının tarihine 1.Krallar Kitabı'nda kaldığı yerden devam eder. Kitap iki bölüme ayrılabilir:

1. İki krallığın tarihi, İ.Ö. 9. yüzyıl ortalarından Samiriye'nin düşüşü ve İsrail (kuzey krallığı) halkının Asur'a sürgün edilmesine kadar (İ.Ö. 722).
2. Yahuda krallığının tarihi, İsrail krallığının yıkılışından Babil Kralı Nebukadnessar'ın Yeruşalim'i ele geçirip yıkmasına, Yahuda halkını Babil'e sürmesine kadar (İ.Ö. 586). Kitap Babil yönetimindeki Yahuda Valisi Gedalya'nın öldürülmesiyle ve Yahuda Kralı Yehoyakin'in Babil'deki tutukevinden salıverilmesi haberiyle son buluyor.

Bu ulusal felaketler Yahuda ve İsrail krallarının ve halklarının sadakatsizliği yüzünden yaşanmaktadır. Yeruşalim'in yıkılışıyla Yahudalılar'dan birçok kişinin sürgüne gitmesi İsrail tarihinde büyük dönüm noktalarından biridir.

2.Krallar Kitabı'nda en önemli iki peygamber İlyas'ın yerine geçen Elişa ve Yeşaya'dır.

Ana Hatlar:

1:1-17:41 Bölünen krallıklar
a. 1:1-8:15 Peygamber Elişa
b. 8:16-17:4 Yahuda ve İsrail kralları
c. 17:5-41 Samiriye'nin düşüşü
18:1-25:30 Yahuda krallığı
a. 18:1-21:26 Hizkiya'dan Yoşiya'ya
b. 22:1-23:30 Yoşiya'nın krallığı
c. 23:31-24:20 Yahuda'nın son kralları
ç. 25:1-30 Yeruşalim'in düşüşü
  • Ayetler
  • Notlar
  • Video
  • Giriş