15
Azarya'nın Yahuda Krallığı
(2Ta.26:1-23)
1İsrail Kralı Yarovam'ın krallığının yirmi yedinci yılında Amatsya oğlu Azarya Yahuda Kralı oldu. 2Azarya on altı yaşında kral oldu ve Yeruşalim'de elli iki yıl krallık yaptı. Annesi Yeruşalimli Yekolya'ydı. 3Babası Amatsya gibi, Azarya da RAB'bin gözünde doğru olanı yaptı. 4Ancak alışılagelen tapınma yerleri henüz kaldırılmamıştı ve halk oralarda hâlâ kurban kesip buhur yakıyordu.
5RAB Kral Azarya'yı cezalandırdı. Kral ölünceye kadar deri hastalığından kurtulamadı. Bu yüzden ayrı bir evde yaşadı. Sarayı ve ülke halkını oğlu Yotam yönetti.
6Azarya'nın krallığı dönemindeki öteki olaylar ve bütün yaptıkları Yahuda krallarının tarihinde yazılıdır. 7 Azarya ölüp atalarına kavuşunca, Davut Kenti'nde atalarının yanına gömüldü. Yerine oğlu Yotam kral oldu.
Zekeriya'nın İsrail Krallığı
8Yahuda Kralı Azarya'nın krallığının otuz sekizinci yılında Yarovam oğlu Zekeriya Samiriye'de İsrail Kralı oldu ve altı ay krallık yaptı. 9Ataları gibi, RAB'bin gözünde kötü olanı yaptı ve Nevat oğlu Yarovam'ın İsrail'i sürüklediği günahlardan ayrılmadı. 10Yaveş oğlu Şallum Zekeriya'ya bir düzen kurdu; halkın önünde saldırıp onu öldürdü, yerine kendisi kral oldu.
11Zekeriya'nın krallığı dönemindeki öteki olaylar İsrail krallarının tarihinde yazılıdır. 12 Böylece RAB'bin Yehu'ya, “Senin soyun dört kuşak İsrail tahtında oturacak” diye verdiği söz yerine gelmiş oldu.
Şallum'un İsrail Krallığı
13Yahuda Kralı Azarya'nın krallığının otuz dokuzuncu yılında Yaveş oğlu Şallum İsrail Kralı oldu ve Samiriye'de bir ay krallık yaptı. 14Gadi oğlu Menahem Tirsa'dan Samiriye'ye gelip Yaveş oğlu Şallum'a saldırdı. Onu öldürüp yerine kendisi kral oldu.
15Şallum'un krallığı dönemindeki öteki olaylar ve kurduğu düzen İsrail krallarının tarihinde yazılıdır.
16O sırada Menahem, Tirsa Kenti'nden başlayarak, Tifsah Kenti'ne ve çevresinde yaşayan herkese saldırdı. Çünkü kentin kapısını kendisine açmamışlardı. Herkesi öldürüp gebe kadınların karınlarını bile yardı.
Menahem'in İsrail Krallığı
17Yahuda Kralı Azarya'nın krallığının otuz dokuzuncu yılında Gadi oğlu Menahem İsrail Kralı oldu ve Samiriye'de on yıl krallık yaptı. 18RAB'bin gözünde kötü olanı yaptı ve yaşamı boyunca Nevat oğlu Yarovam'ın İsrail'i sürüklediği günahlardan ayrılmadı.
19Asur Kralı Tiglat-Pileser[a] İsrail'e saldırdı. Menahem, Tiglat-Pileser'in desteğini sağlayıp krallığını güçlendirmek için, ona bin talant[b] gümüş verdi. 20İsrail'deki bütün zenginleri adam başı elli şekel[c] gümüş ödemekle yükümlü kılarak Asur Kralı'na verilen gümüşü karşıladı. Böylece Asur Kralı İsrail topraklarından çekilip ülkesine döndü.
21Menahem'in krallığı dönemindeki öteki olaylar ve bütün yaptıkları İsrail krallarının tarihinde yazılıdır. 22Menahem ölüp atalarına kavuşunca, yerine oğlu Pekahya kral oldu.
Pekahya'nın İsrail Krallığı
23Yahuda Kralı Azarya'nın krallığının ellinci yılında Menahem oğlu Pekahya Samiriye'de İsrail Kralı oldu ve iki yıl krallık yaptı. 24Pekahya RAB'bin gözünde kötü olanı yaptı ve Nevat oğlu Yarovam'ın İsrail'i sürüklediği günahlardan ayrılmadı. 25Komutanlarından biri olan Remalya'nın oğlu Pekah kendisine düzen kurdu. Argov ve Arye'nin işbirliğiyle yanına Gilatlı elli adam alarak Pekahya'yı Samiriye'deki sarayın kalesinde öldürdü, yerine kendisi kral oldu.
26Pekahya'nın krallığı dönemindeki öteki olaylar ve bütün yaptıkları İsrail krallarının tarihinde yazılıdır.
Pekah'ın İsrail Krallığı
27Yahuda Kralı Azarya'nın krallığının elli ikinci yılında Remalya oğlu Pekah Samiriye'de İsrail Kralı oldu ve yirmi yıl krallık yaptı. 28RAB'bin gözünde kötü olanı yaptı ve Nevat oğlu Yarovam'ın İsrail'i sürüklediği günahlardan ayrılmadı.
29İsrail Kralı Pekah'ın krallığı sırasında, Asur Kralı Tiglat-Pileser İsrail'in İyon, Avel-Beytmaaka, Yanoah, Kedeş, Hasor kentleriyle Gilat, Celile ve Naftali bölgelerini ele geçirerek halkı Asur'a sürdü. 30Yahuda Kralı Azarya oğlu Yotam'ın krallığının yirminci yılında Ela oğlu Hoşea, Remalya oğlu Pekah'a düzen kurdu ve onu öldürüp yerine kendisi kral oldu. 31Pekah'ın krallığı dönemindeki öteki olaylar ve bütün yaptıkları İsrail krallarının tarihinde yazılıdır.
Yotam'ın Yahuda Krallığı
(2Ta.27:1-9)
32İsrail Kralı Remalya oğlu Pekah'ın krallığının ikinci yılında Azarya oğlu Yotam Yahuda Kralı oldu. 33Yotam yirmi beş yaşında kral oldu ve Yeruşalim'de on altı yıl krallık yaptı. Annesi Sadok'un kızı Yeruşa'ydı. 34Babası Azarya gibi, Yotam da RAB'bin gözünde doğru olanı yaptı. 35Ancak alışılagelen tapınma yerleri henüz kaldırılmamıştı ve halk oralarda hâlâ kurban kesip buhur yakıyordu. Yotam RAB'bin Tapınağı'nın Yukarı Kapısı'nı onardı.
36Yotam'ın krallığı dönemindeki öteki olaylar ve yaptıkları Yahuda krallarının tarihinde yazılıdır. 37RAB işte o günlerde Aram Kralı Resin'le İsrail Kralı Remalya oğlu Pekah'ı Yahuda üzerine göndermeye başladı. 38Yotam ölüp atalarına kavuşunca, atası Davut'un Kenti'nde atalarının yanına gömüldü. Yerine oğlu Ahaz kral oldu.
  • Giriş
  • Video
  • Notlar

Notlar

12:25-2Kr.17:41 Krallığın bölündüğü (İsrail ve Yahuda olarak) dönemin anlatıldığı bu bölümlerde, ağırlıklı olarak kralların yaptıklarına ve onlara ilişkin peygamberliklere değinilir. Tanrı’nın gelişmekte olan yeryüzündeki krallığı en fazla kuzeydeki (İsrail) krallıkta tehlikeye girmiştir, çünkü sadakatsiz krallar, kukla kâ-hinler ve sahte peygamberler yüzünden imandan sapma eğilimi artış göstermiştir. Bu dönemde İlyas ve Elişa, Tanrı’nın yönetiminin sadık temsilcileri ve peygamberleri olarak hizmet etmiştir (bkz. Giriş). Güneydeki (Yahuda) krallıkta ise RAB, krallığının görünen simgeleri olan tapınak, Antlaşma Sandığı ve kâhinlerinin hizmeti aracılığıyla halkıyla beraberdir. Davut’un soyundan olan kralların yönetimlerini RAB’be sadık biçimde sürdürmeleri sayesinde RAB’bin antlaşmasına kuzeydeki (İsrail) krallığına göre daha bağlı kaldılarsa da, itaatsizlik ettikleri zaman onlar da sürgünle cezalandırılacaklardır.
15:1 Yarovam’ın krallığının yirmi yedinci yılında İÖ 767. Bu süre, Yarovam’ın İÖ 793’ te başlayarak Yehoaş’la birlikte sürdürdüğü on bir yıllık krallık dönemini de kapsar (bkz. 14:23’e ait not). Azarya Yahuda Kralı oldu BabasıAmatsya’yla birlikte yirmi dört yıldır sürdürdüğü krallık, artık sadece kendisine aitti (bkz. 15:2; 14:2,21’ e ait notlar). Azarya, Uzziya adıyla da bilinir (15:13,30,32,34). Peygamber Yeşaya’nın hizmeti Azarya’nın krallığı döneminde başlamıştır (Yşa.1:1). Azarya’nın krallığı, tıpkı Süleyman’ın dönemindeki gibi, bolluğun görüldüğü, yapılanmanın arttığı, tarımdaki yeniliklerle verimliliğin artırıldığı ve sınırları genişletmek üzere seferlerin düzenlendiği bir dönem olmuştur. Tüm bunlara rağmen Azarya, siyasi yönden başarılı olan ama RAB’be itaat etmeyen önderlerdendi.
15:2 elli iki yıl İÖ 792-740; ancak İÖ 792-767 yıllarında krallığı babası Amatsya ile beraber yürütmüştü.
15:3 Babası Amatsya gibi Bkz. 14:3’e ait not.
15:5 Kral... deri hastalığından kurtulamadı Tapınaktaki sunak üzerinde buhur yakma, RAB’bin sadece kâhinlerin yerine getirmesini buyurduğu bir görevdi (bkz. 2Ta.26:16-21; krş. Lev.13:46). Sarayı ve ülke halkını oğlu Yotam yönetti Yotam,Azarya’nın vâ-risi olarak babası adına krallığı sürdürdü (İÖ 750-740 ; bkz. 15:33’ e ait not).
15:6 bütün yaptıkları Bkz. 2Ta.26:1-15.
15:7 Yerine oğlu Yotam kral oldu Bkz. 15:32-38.
15:8 Azarya’nın krallığının otuz sekizinci yılında İÖ 753’ te (bkz. 15:2’ ye ait not).
15:9 Yarovam’ın... günahlardan Bkz. 1Kr.12:26-32; 13:33-34; 14:16.
15:11 İsrail krallarının tarihinde Bkz. 1Kr.14:19’a ait not.
15:12 RAB’bin... verdiği söz yerine gelmiş oldu Yehu Hanedanlığı’nın çöküşüyle beraber İsrail Krallığı siyasal istikrarsızlık sürecine girdi (bkz. Hoş.1:4). On yıl krallık yapan Menahem ve Asurlular tarafından cezaevine kapatılan Hoşea hariç, kuzeydeki krallığın tüm kralları öldürüldü.
15:13 Azarya’nın krallığının otuz dokuzuncu yılında İÖ 752.
15:14 Menahem Tirsa’dan Samiriye’ye gelip Menahem, muhtemelen kuzeydeki krallığın eski başkenti Tirsa’da bulunan bir garnizonun komutanıydı (bkz. 1Kr.14:17; 15:21,33).
15:16 Tifsah Kenti’ne Septuginta’da, bu kentin adı “Tappuah” olarak geçer; Efrayim ve Manaşşe sınırında bulunan bir kenttir (Yşu.16:8; 17:7-8). Kutsal Kitap’ta, Fırat Irmağı kıyısında (bkz. 1Kr.4:24), Hamat’ın (bkz. 14:25) oldukça kuzeyinde bulunan Tifsah adında bir kentten daha söz edilir, ancak bu ayetteki kentle aynı yer olması coğrafyası bakımından olasılık dışıdır. gebe kadınların karınlarını bile yardı Bkz. 8:12 ve ilgili not.
15:17 Azarya’nın krallığının otuz dokuzuncu yılında İÖ 752’ de (bkz. 15:2’ ye ait not). on yıl İÖ 752-742.
15:19 Tiglat-Pileser Babil dilinde “Pûl” olarak geçer. saldırdı Asur kaynaklarına göre III. Tiglat-Pileser, İÖ 743’ te ordusuyla batıya yönelerek Samiriyeli Menahem ile Karkamış’ı, Hamat’ı, Sur’u, Geval’ı ve Şam’ı haraca bağlamıştır. desteğini sağlayıp krallığını güçlendirmek Peygamber Hoşea, bu çabaların boşa çıkacağını bildirmişti (Hoş.5:13-15).
15:20 35 ton gümüş toplamak için 60 000 kişinin bu miktarı ödemesi gerekiyordu. Bu sayıya ulaşılabilmesi, kuzeydeki krallığın II. Yarovam döneminde ne kadar varlıklı olduğunu gösterir.
15:21 İsrail krallarının tarihinde Bkz. 1Kr.14:19’a ait not.
15:23 Azarya’nın krallığının ellinci yılında İÖ 742’ de (bkz. 15:2’ ye ait not). iki yıl İÖ 742-740.
15:24 Yarovam’ın... günahlardan Bkz. 1Kr.12:26-32; 13:33-34; 14:16.
15:25 Komutanlarından biri Pekah, Şeria Irmağı’nın doğu yakasındaki bölge krallığının en yüksek rütbeli yetkililerindendi. kendisine düzen kurdu Pekah’ın ayaklanmasında dış siyasetle ilgili görüş ayrılıklarının büyük payı vardı. Pekahya, babası Menahem gibiAsur’la yapılan ittifakı sürdürmüştü (bkz. 11:20). Pekah ise, Asur’un olası bir saldırısına hazırlık amacıyla Şam’daki Aramlılar’la dostluklarını pekiştirmekten yanaydı (bkz. 16:1-9; Yşa.7:1-2,4-6).
15:27 Azarya’nın krallığının elli ikinci yılında İÖ 740’ ta. yirmi yıl İÖ 752-732.Asur’un tarihsel kayıtlarına göre, II. Tiglat-Pileser İÖ 732’ de Pekah’ı tahttan indirmiştir.
15:28 Yarovam’ın... günahlardan Bkz. 1Kr.12:26-32; 13:33-34; 14:16.
15:29 Asur Kralı Tiglat-Pileser... ele geçirerek Bkz. 15:19’ a ait not ; 16:5-9; 2Ta.28:16-21 ; Yşa.7:1-17. İyon... Naftali Bundan yaklaşık 150 yıl önce Şamlı I. Ben-Hadat, bu bölgeyi kuzeydeki krallığın elinden almıştı (bkz. 1Kr.15:19-20’ye ait notlar). halkı Asur’a sürdü Bkz. 1Ta.5:26. RAB’bin antlaşmasına uymamanın getirdiği lanetlerden biridir (bkz. 10:32-33’ e ait not).
15:30 Yotam’ın krallığının yirminci yılında İÖ 732’ de. Hoşea... Pekah’a düzen kurdu Hoşea muhtemelen,Asur’a direnmek yerine onlarla işbirliği yapılması gerektiği görüşünü savunan kesimin temsilcisiydi. Tarihsel kayıtların birinde, III. Tiglat-Pileser’in, Hoşea’yı İsrail kralı yapanın kendisi olduğu ve Hoşea’dan haraç olarak on talant altın ve bin talant gümüş aldığıyla ilgili sözler bulunur.
15:31 İsrail krallarının tarihinde Bkz. 1Kr.14:19’a ait not.
15:32 Pekah’ın krallığının ikinci yılında İÖ 750’ de (bkz. 15:27’ ye ait not).
15:33 on altı yıl İÖ 750-735 (bkz. 15:5’ e ait not). Yotam, İÖ 735’ te oğlu Ahaz’ı kral ilan ettikten birkaç yıl sonra öldü (bkz. 15:30,37’ ye ait notlar).
15:35 RAB’bin Tapınağı’nın Yukarı Kapısı’nı Bkz. 2Ta.23:20; Yer.20:2; Hez.9:2; krş. 2Ta.27:3-4.
15:36 Yotam’ın krallığı dönemindeki öteki olaylar Bkz. 2Ta.27:1-6.
15:37 16:5-12, 2Ta.28:5-21 ve Yşa.7:1-17’de, Resin ve Pekah’ın düzenlediği bu ortak saldırının Ahaz’ın krallığı sırasında gerçekleştiğinden söz edildiğine göre Yotam ileAhaz, krallığı bir süre birlikte yürütmüş olmalıdır (bkz. 15:33’e ait not).

Videolar

2. Krallar Girişi

2.Krallar Kitabı İsrail ve Yahuda krallıklarının tarihine 1.Krallar Kitabı'nda kaldığı yerden devam eder. Kitap iki bölüme ayrılabilir:

1. İki krallığın tarihi, İ.Ö. 9. yüzyıl ortalarından Samiriye'nin düşüşü ve İsrail (kuzey krallığı) halkının Asur'a sürgün edilmesine kadar (İ.Ö. 722).
2. Yahuda krallığının tarihi, İsrail krallığının yıkılışından Babil Kralı Nebukadnessar'ın Yeruşalim'i ele geçirip yıkmasına, Yahuda halkını Babil'e sürmesine kadar (İ.Ö. 586). Kitap Babil yönetimindeki Yahuda Valisi Gedalya'nın öldürülmesiyle ve Yahuda Kralı Yehoyakin'in Babil'deki tutukevinden salıverilmesi haberiyle son buluyor.

Bu ulusal felaketler Yahuda ve İsrail krallarının ve halklarının sadakatsizliği yüzünden yaşanmaktadır. Yeruşalim'in yıkılışıyla Yahudalılar'dan birçok kişinin sürgüne gitmesi İsrail tarihinde büyük dönüm noktalarından biridir.

2.Krallar Kitabı'nda en önemli iki peygamber İlyas'ın yerine geçen Elişa ve Yeşaya'dır.

Ana Hatlar:

1:1-17:41 Bölünen krallıklar
a. 1:1-8:15 Peygamber Elişa
b. 8:16-17:4 Yahuda ve İsrail kralları
c. 17:5-41 Samiriye'nin düşüşü
18:1-25:30 Yahuda krallığı
a. 18:1-21:26 Hizkiya'dan Yoşiya'ya
b. 22:1-23:30 Yoşiya'nın krallığı
c. 23:31-24:20 Yahuda'nın son kralları
ç. 25:1-30 Yeruşalim'in düşüşü
  • Ayetler
  • Notlar
  • Video
  • Giriş