18
Hizkiya'nın Yahuda Krallığı
(2Ta.29:1-2; 31:1)
1İsrail Kralı Ela oğlu Hoşea'nın krallığının üçüncü yılında Ahaz oğlu Hizkiya Yahuda Kralı oldu. 2Hizkiya yirmi beş yaşında kral oldu ve Yeruşalim'de yirmi dokuz yıl krallık yaptı. Annesi Zekeriya'nın kızı Aviya'ydı. 3Atası Davut gibi, o da RAB'bin gözünde doğru olanı yaptı. 4 Alışılagelen tapınma yerlerini kaldırdı, dikili taşları, Aşera putlarını parçaladı. Musa'nın yapmış olduğu Nehuştan[a] adındaki tunç yılanı da parçaladı. Çünkü İsrailliler o güne kadar ona buhur yakıyorlardı.
5Hizkiya İsrail'in Tanrısı RAB'be güvendi. Kendisinden önceki ve sonraki Yahuda kralları arasında onun gibisi yoktu. 6RAB'be çok bağlıydı, O'nun yolundan ayrılmadı, RAB'bin Musa'ya vermiş olduğu buyrukları yerine getirdi. 7RAB onunla birlikteydi. Yaptığı her işte başarılı oldu. Asur Kralı'na karşı ayaklandı ve ona kulluk etmedi. 8Gazze ve çevresine, gözcü kulelerinden surlu kentlere kadar her yerde Filistliler'i bozguna uğrattı.
9Hizkiya'nın krallığının dördüncü yılında –İsrail Kralı Ela oğlu Hoşea'nın krallığının yedinci yılı– Asur Kralı Şalmaneser Samiriye'ye yürüyerek kenti kuşattı. 10Kuşatma üç yıl sürdü. Sonunda Samiriye'yi ele geçirdiler. Hizkiya'nın krallığının altıncı yılı, İsrail Kralı Hoşea'nın krallığının dokuzuncu yılında Samiriye alındı. 11Asur Kralı İsrailliler'i Asur'a sürerek Halah'a, Habur Irmağı kıyısındaki Gozan'a ve Med kentlerine yerleştirdi. 12Çünkü Tanrıları RAB'bin sözünü dinlememişler, O'nun antlaşmasını ve RAB'bin kulu Musa'nın buyruklarını çiğnemişlerdi. Ne kulak asmışlar, ne de buyrukları yerine getirmişlerdi.
Sanherib'in Tehdidi
(2Ta.32:9-19; Yşa.36:1-22)
13Hizkiya'nın krallığının on dördüncü yılında Asur Kralı Sanherib, Yahuda'nın surlu kentlerine saldırıp hepsini ele geçirdi. 14Yahuda Kralı Hizkiya, Lakiş Kenti'ndeki Asur Kralı'na şu haberi gönderdi: “Suçluyum, üzerimden kuvvetlerini çek, ne istersen ödeyeceğim.” Asur Kralı Yahuda Kralı Hizkiya'yı üç yüz talant[b] gümüş ve otuz talant[c] altın ödemekle yükümlü kıldı. 15Hizkiya RAB'bin Tapınağı'nda ve kral sarayının hazinelerinde bulunan bütün gümüşü ona verdi. 16Daha önce yaptırmış olduğu RAB'bin Tapınağı'nın kapılarıyla kapı pervazlarının üzerindeki altın kaplamaları da çıkarıp Asur Kralı'na verdi. 17Asur Kralı başkomutan, askeri danışman ve komutanını büyük bir orduyla Lakiş'ten Yeruşalim'e, Kral Hizkiya'ya gönderdi. Yeruşalim'e varan ordu Çırpıcı Tarlası yolunda, Yukarı Havuz'un su yolunun yanında durdu. 18Haber gönderip Kral Hizkiya'yı çağırdılar. Saray sorumlusu Hilkiya oğlu Elyakim, Yazman Şevna ve devlet tarihçisi Asaf oğlu Yoah Asurlular'ı karşılamaya çıktı.
19Komutan onlara şöyle dedi: “Hizkiya'ya söyleyin. ‘Büyük kral, Asur Kralı diyor ki: Güvendiğin şey ne, neye güveniyorsun? 20Savaş tasarıların ve gücün olduğunu söylüyorsun, ama bunlar boş sözler. Kime güveniyorsun da bana karşı ayaklanıyorsun? 21 İşte sen şu kırık kamış değneğe, Mısır'a güveniyorsun. Bu değnek kendisine yaslanan herkesin eline batar, deler. Firavun da kendisine güvenenler için böyledir. 22Yoksa bana, Tanrımız RAB'be güveniyoruz mu diyeceksiniz? Hizkiya'nın Yahuda ve Yeruşalim halkına, yalnız Yeruşalim'de, bu sunağın önünde tapınacaksınız diyerek tapınma yerlerini, sunaklarını ortadan kaldırdığı Tanrı değil mi bu?’
23“Haydi, efendim Asur Kralı'yla bahse giriş. Binicileri sağlayabilirsen sana iki bin at veririm. 24Mısır'ın savaş arabalarıyla atlıları sağlayacağına güvensen bile, efendimin en küçük rütbeli komutanlarından birini yenemezsin! 25Dahası var: RAB'bin buyruğu olmadan mı saldırıp burayı yıkmak için yola çıktığımı sanıyorsun? RAB, ‘Git, o ülkeyi yık’ dedi.”
26Hilkiya oğlu Elyakim, Şevna ve Yoah, “Lütfen biz kullarınla Aramice konuş” diye karşılık verdiler, “Çünkü biz bu dili anlarız. Yahudi dilinde konuşma. Surların üzerindeki halk bizi dinliyor.”
27Komutan, “Efendim bu sözleri yalnız size ve efendinize söyleyeyim diye mi gönderdi beni?” dedi, “Surların üzerinde oturan bu halka, sizin gibi dışkısını yemek, idrarını içmek zorunda kalacak olan herkese gönderdi.”
28Sonra ayağa kalkıp Yahudi dilinde bağırdı: “Büyük kralın, Asur Kralı'nın söylediklerini dinleyin! 29Kral diyor ki, ‘Hizkiya sizi aldatmasın, o sizi benim elimden kurtaramaz. 30RAB bizi mutlaka kurtaracak, bu kent Asur Kralı'nın eline geçmeyecek diyen Hizkiya'ya kanmayın, RAB'be güvenmeyin. 31-32Hizkiya'yı dinlemeyin.’ Çünkü Asur Kralı diyor ki, ‘Teslim olun, bana gelin. Böylece ben gelip sizi zeytinyağı ve bal ülkesi olan kendi ülkeniz gibi bir ülkeye –tahıl ve yeni şarap, ekmek ve üzüm dolu bir ülkeye– götürene kadar herkes kendi asmasından, kendi incir ağacından yiyecek, kendi sarnıcından içecek. Yaşamı seçin, ölümü değil. RAB bizi kurtaracak diyerek sizi aldatmaya çalışan Hizkiya'yı dinlemeyin. 33Ulusların ilahları ülkelerini Asur Kralı'nın elinden kurtarabildi mi? 34Hani nerede Hama'nın, Arpat'ın ilahları? Sefarvayim'in[ç], Hena ve İvva'nın ilahları nerede? Samiriye'yi elimden kurtarabildiler mi? 35Bütün ülkelerin ilahlarından hangisi ülkesini elimden kurtardı ki, RAB Yeruşalim'i elimden kurtarabilsin?’ ”
36Halk sustu, komutana tek sözle bile karşılık veren olmadı. Çünkü Kral Hizkiya, “Karşılık vermeyin” diye buyurmuştu. 37Sonra saray sorumlusu Hilkiya oğlu Elyakim, Yazman Şevna ve devlet tarihçisi Asaf oğlu Yoah giysilerini yırttılar ve gidip komutanın söylediklerini Hizkiya'ya bildirdiler.
19
Hizkiya Yeşaya'ya Başvuruyor
(Yşa.37:1-13)
1Kral Hizkiya olanları duyunca giysilerini yırttı, çul kuşanıp RAB'bin Tapınağı'na girdi. 2Saray sorumlusu Elyakim'i, Yazman Şevna'yı ve ileri gelen kâhinleri Amots oğlu Peygamber Yeşaya'ya gönderdi. Hepsi çul kuşanmıştı. 3Yeşaya'ya şöyle dediler: “Hizkiya diyor ki, ‘Bugün sıkıntı, azar ve utanç günü. Çünkü çocukların doğum vakti geldi, ama doğuracak güç yok. 4Yaşayan Tanrı'yı aşağılamak için efendisi Asur Kralı'nın gönderdiği komutanın söylediklerini belki Tanrın RAB duyar da duyduğu sözlerden ötürü onları cezalandırır. Bu nedenle sağ kalanlarımız için dua et.’ ”
5-6Yeşaya, Kral Hizkiya'dan gelen görevlilere şöyle dedi: “Efendinize şunları söyleyin: ‘RAB diyor ki, Asur Kralı'nın adamlarından benimle ilgili duyduğunuz küfürlerden korkma. 7Onun içine öyle bir ruh koyacağım ki, bir haber üzerine kendi ülkesine dönecek. Orada onu kılıçla öldürteceğim.’ ”
8Komutan, Asur Kralı'nın Lakiş'ten ayrılıp Livna'ya karşı savaştığını duydu. Krala danışmak için oraya gitti. 9Kûş Kralı Tirhaka'nın kendisiyle savaşmak üzere yola çıktığını haber alan Asur Kralı, Hizkiya'ya yine ulaklar göndererek şöyle dedi: 10“Yahuda Kralı Hizkiya'ya deyin ki, ‘Güvendiğin Tanrın, Yeruşalim Asur Kralı'nın eline teslim edilmeyecek diyerek seni aldatmasın. 11Asur krallarının bütün ülkelere neler yaptığını, onları nasıl yerle bir ettiğini duymuşsundur. Sen kurtulacağını mı sanıyorsun? 12Atalarımın yok ettiği ulusları –Gozanlılar'ı, Harranlılar'ı, Resefliler'i, Telassar'da yaşayan Edenliler'i– ilahları kurtarabildi mi? 13Hani nerede Hama ve Arpat kralları? Lair, Sefarvayim, Hena, İvva kralları nerede?’ ”
Hizkiya'nın Duası
(Yşa.37:14-20)
14Hizkiya mektubu ulakların elinden alıp okuduktan sonra RAB'bin Tapınağı'na çıktı. RAB'bin önünde mektubu yere yayarak 15 şöyle dua etti: “Ey Keruvlar arasında taht kuran İsrail'in Tanrısı RAB, bütün dünya krallıklarının tek Tanrısı sensin. Yeri, göğü sen yarattın. 16Ya RAB, kulak ver de işit, gözlerini aç da gör, ya RAB; Sanherib'in söylediklerini, yaşayan Tanrı'yı nasıl aşağıladığını duy. 17Ya RAB, gerçek şu ki, Asur kralları birçok ulusu ve ülkelerini viraneye çevirdiler. 18İlahlarını yakıp yok ettiler. Çünkü onlar tanrı değil, insan eliyle biçimlendirilmiş tahta ve taşlardı. 19Ya RAB Tanrımız, şimdi bizi Sanherib'in elinden kurtar ki, bütün dünya krallıkları senin tek Tanrı olduğunu anlasın.”
Yeşaya'nın Sözleri Gerçekleşiyor
(2Ta.32:20-21; Yşa.37:21-38)
20-21Bunun üzerine Amots oğlu Yeşaya, Hizkiya'ya şu haberi gönderdi: “İsrail'in Tanrısı RAB şöyle diyor: ‘Asur Kralı Sanherib'le ilgili olarak bana yalvardığın için diyorum ki,
“ ‘Erden kız Siyon seni hor görüyor,
Alay ediyor seninle.
Yeruşalim kızı ardından alayla baş sallıyor.
22Sen kimi aşağıladın, kime küfrettin?
Kime sesini yükselttin?
İsrail'in Kutsalı'na tepeden baktın!
23Ulakların aracılığıyla Rab'bi aşağıladın.
Bir sürü savaş arabamla dağların tepesine,
Lübnan'ın doruklarına çıktım, dedin.
Yüksek sedir ağaçlarını, seçme çamlarını kestim,
Lübnan'ın en iç noktalarına,
Gür ormanlarına ulaştım.
24Yabancı ülkelerde kuyular kazdım, sular içtim,
Mısır'ın bütün kanallarını ayağımın tabanıyla kuruttum, dedin.
25“ ‘Bütün bunları çoktan yaptığımı,
Çok önceden tasarladığımı duymadın mı?
Surlu kentleri enkaz yığınlarına çevirmeni
Şimdi ben gerçekleştirdim.
26O kentlerde yaşayanların kolu kanadı kırıldı.
Yılgınlık ve utanç içindeydiler;
Kır otuna, körpe filizlere,
Damlarda büyümeden kavrulup giden ota döndüler.
27Senin oturuşunu, kalkışını,
Ne zaman gidip geldiğini,
Bana nasıl öfkelendiğini biliyorum.
28Bana duyduğun öfkeden,
Kulağıma erişen küstahlığından ötürü
Halkamı burnuna, gemimi ağzına takacak,
Seni geldiğin yoldan geri çevireceğim.
29“ ‘Senin için belirti şu olacak, ey Hizkiya:
Bu yıl kendiliğinden yetişeni yiyeceksiniz,
İkinci yıl ise ardından biteni.
Üçüncü yıl ekip biçin,
Bağlar dikip ürününü yiyin.
30Yahudalılar'ın kurtulup sağ kalanları
Yine aşağıya doğru kök salacak,
Yukarıya doğru meyve verecek.
31Çünkü sağ kalanlar Yeruşalim'den,
Kurtulanlar Siyon Dağı'ndan çıkacak.
Her Şeye Egemen RAB'bin gayretiyle olacak bu.’
32“Bundan dolayı RAB Asur Kralı'na ilişkin şöyle diyor:
‘Bu kente girmeyecek, ok atmayacak.
Kente kalkanla yaklaşmayacak,
Karşısında rampa kurmayacak.
33Geldiği yoldan dönecek ve kente girmeyecek’ diyor RAB,
34‘Kendim için ve kulum Davut'un hatırı için
Bu kenti savunup kurtaracağım’ diyor.”
35O gece RAB'bin meleği gidip Asur ordugahında yüz seksen beş bin kişiyi öldürdü. Ertesi sabah uyananlar salt cesetlerle karşılaştılar. 36Bunun üzerine Asur Kralı Sanherib ordugahını bırakıp çekildi. Ninova'ya döndü ve orada kaldı. 37Bir gün ilahı Nisrok'un tapınağında tapınırken, oğullarından Adrammelek'le Şareser, onu kılıçla öldürüp Ararat ülkesine kaçtılar. Yerine oğlu Esarhaddon kral oldu.
20
Hizkiya'nın Hastalığı
(2Ta.32:24-26; Yşa.38:1-8; 21-22)
1O günlerde Hizkiya ölümcül bir hastalığa yakalandı. Amots oğlu Peygamber Yeşaya ona gidip şöyle dedi: “RAB diyor ki, ‘Ev işlerini düzene sok. Çünkü iyileşmeyecek, öleceksin.’ ”
2Hizkiya yüzünü duvara dönüp RAB'be yalvardı: 3“Ya RAB, yürekten bir sadakatle önünde nasıl yaşadığımı, gözünde iyi olanı yaptığımı anımsa lütfen.” Sonra acı acı ağlamaya başladı.
4Yeşaya sarayın orta avlusundan çıkmadan önce RAB ona şöyle dedi: 5“Geri dön ve halkımı yöneten Hizkiya'ya şunu söyle: ‘Atan Davut'un Tanrısı RAB diyor ki: Duanı işittim, gözyaşlarını gördüm, seni sağlığına kavuşturacağım. Üç gün içinde RAB'bin Tapınağı'na çıkacaksın. 6Ömrünü on beş yıl daha uzatacağım. Seni de kenti de Asur Kralı'nın elinden kurtaracağım. Kendim için ve kulum Davut'un hatırı için bu kenti savunacağım.’ ”
7Sonra Yeşaya, “İncir pestili getirin” dedi. Getirip çıbanına koydular ve Hizkiya iyileşti.
8Hizkiya Yeşaya'ya, “RAB'bin beni iyileştireceğine ve üç gün içinde RAB'bin Tapınağı'na çıkacağıma ilişkin belirti nedir?” diye sormuştu.
9Yeşaya şöyle karşılık vermişti: “RAB'bin verdiği sözü tutacağına ilişkin belirti şu olacak: Gölge on basamak uzasın mı, kısalsın mı?”
10Hizkiya, “Gölgenin on basamak uzaması kolaydır, on basamak kısalsın” demişti.
11Bunun üzerine Peygamber Yeşaya RAB'be yakardı ve RAB Ahaz'ın merdiveninden aşağı düşmüş olan gölgeyi on basamak kısaltmıştı.
Hizkiya'nın Akılsızlığı
(2Ta.32:32-33; Yşa.39:1-8)
12O sırada Hizkiya'nın hastalandığını duyan Baladan oğlu Babil Kralı Merodak-Baladan, ona mektuplarla birlikte bir armağan gönderdi. 13Hizkiya elçileri kabul etti. Deposundaki bütün değerli eşyaları –altını, gümüşü, baharatı, değerli yağı, silah deposunu ve hazine odalarındaki her şeyi– elçilere gösterdi. Sarayında da krallığında da onlara göstermediği hiçbir şey kalmadı.
14Peygamber Yeşaya Kral Hizkiya'ya gidip, “Bu adamlar sana ne dediler, nereden gelmişler?” diye sordu.
Hizkiya, “Uzak bir ülkeden, Babil'den gelmişler” diye karşılık verdi.
15Yeşaya, “Sarayında ne gördüler?” diye sordu.
Hizkiya, “Sarayımdaki her şeyi gördüler, hazinelerimde onlara göstermediğim hiçbir şey kalmadı” diye yanıtladı.
16Bunun üzerine Yeşaya şöyle dedi: “RAB'bin sözüne kulak ver. 17 RAB diyor ki, ‘Gün gelecek, sarayındaki her şey, atalarının bugüne kadar bütün biriktirdikleri Babil'e taşınacak. Hiçbir şey kalmayacak. 18 Soyundan gelen bazı çocuklar alınıp götürülecek, Babil Kralı'nın sarayında hadım edilecek.’ ”
19Hizkiya, “RAB'den ilettiğin bu söz iyi” dedi. Çünkü, “Nasıl olsa yaşadığım sürece barış ve güvenlik olacak” diye düşünüyordu.
20Hizkiya'nın krallığı dönemindeki öteki olaylar, bütün başarıları, bir havuz ve tünel yaparak suyu kente nasıl getirdiği, Yahuda krallarının tarihinde yazılıdır. 21Hizkiya ölüp atalarına kavuşunca, yerine oğlu Manaşşe kral oldu.
  • Giriş
  • Video
  • Notlar

Notlar

18:1 Hizkiya Yahuda Kralı oldu İÖ 729’ da. Hizkiya, İÖ 729-715 yıllarında krallığı babası Ahaz’la birlikte yürütmüştür.
18:2 kral oldu Tek başına Yahuda kralı olduğu zamandır. yirmi dokuz yıl İÖ 715-686 (ayrıca bkz. 2Ta.29-32 ; Yşa.36-39. bölümler).
18:3 Atası Davut gibi... doğru Hizkiya, Tanrı’ya sadakatiyle Davut’a benzetilen az sayıdaki krallardan biridir (öbürleri Asa, 1Kr.15:11 ; Yehoşafat, 1Kr.22:43 ; Yoşiya, 2Kr.22:2; ancakAsa ile Yehoşafat, putlara tapınma yerlerini kaldırmamışlardı, bkz. 1Kr. 15:14; 22:43).
18:4 tapınma yerlerini kaldırdı Hizkiya, Kutsal Yasa’ya aykırı olarak (Yas.12:2-7,13,14) yapılan tapınma yerlerini tamamen yıkan ilk Yahuda kralıdır. dikili taşları Bkz. 3:2; 1Kr.14:23’e ait not. Aşera putlarını Bkz. 13:6; 17:10,16; 1Kr. 16:23. İsrailliler... ona buhur yakıyordu Tunç yılanın ilah olarak kabul edilmesi, muhtemelen Hizkiya’nın babası Ahaz’ın krallığı döneminde gerçekleşmişti (bkz. 16. bölüm). Ortadoğu halkları arasında çeşitli biçimlerde yılanlara tapınma yaygın olarak görülürdü (bkz. Say. 21:8-9’a ait not).
18:5 Kral Yoşiya da Kutsal Yasa’ya titizlikle uymasıyla tanınır, ancak Davut’tan sonra RAB’be duyduğu güvenle anılan tek kral Hizkiya olmuştur.
18:7 Asur Kralı’na karşı ayaklandı Hizkiya’nın babası Asurlular’a teslim olmuştu, ancak Hizkiya babasıAhaz’ın yürüttüğü siyaseti tamamen değiştirdi ve muhtemelen Asur tahtına II. Sargon’un yerine Sanherib’in geçtiği İÖ 705’ ten kısa bir süre sonra Asur’a yıllık haraç ödemeyi reddetti.
18:8 Filistliler’i bozguna uğrattı Filistliler, Ahaz’ın krallığı sırasında dağlık bölge ve Negev’deki Yahuda kentlerini ele geçirmişti (bkz. 2Ta.28:18). Hizkiya, sonradan Asur’a karşı onların desteğini almak niyetiyle Filistliler’i boyunduruğu altına aldı.
18:9 Hizkiya’nın krallığının dördüncü yılında Hizkiya’nın, babası Ahaz’la birlikte yürüttüğü krallığının dördüncü yılı olan İÖ 725’te.
18:10 üç yıl Bkz. 17:5’e ait not.
18:11 Asur Kralı İsrailliler’i... sürerek Bkz. 17:6’ya ait not.
18:13-16 Burada aktarılan tarihsel bilgi, Sanherib’in Fenike, Yahuda ve Mısır’a İÖ 701’de gerçekleştirdiği seferle ilgili kaynaklarla örtüşür. Sanherib, kendi tarihsel kaynaklarında, Hizkiya krallığında bulunan kırk altı surlu kenti ve birçok köyü ele geçirip 200 150 kişiyi tutsak aldığını belirtir. Ayrıca Hizkiya’yı, “başkent Yeruşalim’de bir kuş gibi kafese kapattığını” ekler, ancak Yeruşalim’i ele geçirdiğinden söz etmez.
18:13 on dördüncü yılında Hizkiya’nın tek başına kral olmasının on dördüncü yılı olan İÖ 701’de (bkz. 18:2’ ye ait not).
18:14 Lakiş Kenti’ndeki Bkz. 14:19 ve Yşa.36:2’ye ait notlar.
18:17-19:37 Bkz. 2Ta.32. bölüm; Yşa.36-37. bölümler.
18:17 Tarlası... su yolunun Bkz. Yşa.7:3. Asurlu yöneticiler, daha önce Peygamber Yeşaya’nın Kral Ahaz’ı düşmanlarından kurtarması için Asurlular yerine RAB’be güvenmesi konusunda uyardığı bu yerde, Yahuda Krallığı’nı teslim olmaya çağırırlar (bkz. 16:5-10; Yşa.7:1-17).
18:19 Büyük kral Asurlu krallar için sıklıkla kullanılan unvan.
18:21 Mısır’a güveniyorsun Oysa Mısır eski gücünü yitirmişti.
18:22 Asurlular, kurnazca bir hamleyle Hizkiya ile halkın arasını açmaya çalıştılar. Hizkiya’nın getirdiği yeniliklere ve putlara tapınılarak yozlaştırılan tapınma yerlerini kaldırmasına karşı çıkanların öfkesinden yararlanmayı amaçlıyorlardı (bkz. 18:4’ e ait not).
18:23 Binicileri sağlayabilirsen Yahudalılar’ın askeri gücünün zayıf olduğunu, ordunun büyük oranda yaya piyadelerden oluştuğunu biliyorlardı.
18:26 Aramice... Yahudi dilinde konuşma Aramice o çağda Ortadoğu’da İsrail’e komşu halklar arasında özellikle siyasal ve ticari ilişkileri yürütenler tarafından da konuşulurdu; bu yüzden hem komutanların hem de eğitim görmüş İsrailliler’in, yani yöneticilerin bu dili bilmesi gerekiyordu Asurlu yöneticilerin Yahuda halkının konuştuğu sıradan İbranice’yi konuşabilmeleri ise şaşı rtıcıydı, çünkü o dönemde sadece İbraniler İbranice konuş urdu (bkz. 2Ta.32:18).
18:31-32 Halkın teslim olması, aslında sürgün edilecekleri anlamına geliyordu. kendi asmasından, kendi incir ağacından yiyecek, kendi sarnıcından içecek Barış, esenlik ve bolluk döneminin tasviri (bkz. 1Kr.4:25; Mik.4:4; Zek.3:10).
18:34 Hama’nın Bkz. 14:25; 17:24’e ait notlar. Arpat’ın Hama yakınlarında, İÖ 740’ ta Asurlular tarafından ele geçirilen kent (bkz. 19:13; Yşa.10:9; Yer.49:23). Sefarvayim’in Asurlular Sefarvayimliler’i Samiriye’ye sürmüştü (bkz. 2Kr.17:24,31).
18:36 Halk sustu Asurlular’ın, Hizkiya’nın krallığına ve yetkisine karşı bir halk ayaklanması başlatma girişimleri sonuçsuz kaldı.
18:37 giysilerini yırttılar Bkz. 6:30; 1Kr.21:27. Asurlular’ın RAB’be küfür sayılan sözlerine karşılık gösterilen bir tepki olabilir (bkz. 19:4,6; Mat.26:65; Mar.14:63-64).
19:1 çul Bkz. Yar.37:34’e ait not.
19:2 ileri gelen kâhinleri Muhtemelen çeşitli kâhin ailelerinin en yaşlı üyeleri (bkz. Yer.19:1). Yaşanan bu kriz sadece Yeruşalim’le değil, tapınakla da ilgiliydi. Peygamber Yeşaya’ya Bkz. Yşa.1:1.
19:3 doğuracak güç yok Kentin karşı karşıya kaldığı tehlikenin büyüklüğü tasvir ediliyor.
19:4 sağ kalanlarımız Sanherib’in birçok kenti ve insanı hakimiyetine almasının ardından Yahuda Krallığı’nda geride kalanlar (bkz. 18:13’e ait not; krş. Yşa.10:28-32). Arkeolojik bulgular, Asur saldırılarından kaçan birçok İsrailli’nin İsrail Krallığı’nı terk ederek Yahuda Krallığı’na yerleştiğini ortaya koyar. Böylece Yahuda halkı, bütün İsrail’den geriye kalanların oluşturduğu halk durumuna gelmiştir (bkz. Makale: Kalıntı, s.948). dua et Halk için dua etmek, peygamberlerin hizmetlerinin önemli bir parçasıydı (bkz. Çık.32:31-32; 33:12-17; Say.14:13-19; 1Sa.7:8-9; 12:19, 23; Mez.99:6; Yer.15:1).
19:7 ruh Güvensizlik ve korku. kılıçla öldürteceğim Bkz. 19:22,37 ; krş. Say.15:30.
19:8 Livna’ya Bkz. 8:22’ye ait not.
19:9 Tirhaka’nın Bkz. Yşa.37:9.
19:12 Gozanlılar’ı Bkz. 17:6’ya ait not. Harranlılar’ı Bkz. Yar. 11:31’e ait not. Resefliler’i Resef, Fırat Irmağı’nın güneyinde, Hama’nın kuzeydoğusunda bulunan kentti. Edenliler’i Eden, Harran’ın güneyinde, Fırat Irmağı boyunca uzanan bölgeydi (bkz. Hez.27:23; Amo.1:5). İÖ 855’ te Asur Kralı III. Şalmaneser tarafından ele geçirilecektir.
19:14 mektubu Bkz. 2Ta.32:17.
19:15 Keruvlar arasında taht kuran Bkz. Çık.25:18 ve 1Sa.4:4’e ait notlar.
19:18 insan eliyle biçimlendirilmiş Bkz. Mez.115:3-8; 135:15-18; Yşa.2:20; 40:19-20; 41:7; 44:9-20.
19:19 bütün dünya krallıkları... anlasın Ulusların RAB’be gösterdiği saygı, RAB’bin İsrail’e gösterdiği iyilikten ötürüdür (bkz. 1Sa.12:22; ayrıca bkz. Yşu.7:9; 2Sa.7:23; Mez.23:3; Hez.5:13 ve ilgili notlar).
19:21 Erden kız Siyon... Yeruşalim kızı Bkz. Bilgi Kutusu: Mecazlar, Benzetmeler, s.1173. Kutsal Kitap boyunca sıkça bu ve buna benzer kişiselleştirme yapıldığı görülür. Eski Ortadoğu’da başkentler ve başkent halkı “kız” olarak tanımlanırdı. Yeruşalim’in veya Siyon’un bu şekilde tanımlanması, Yeruşalim’in Tanrı tarafından korunup kutsandığını belirtir; böyle bir ayrıcalığa sahip olduğu için halktan, Tanrı’ya sadık ve pak bir yaşam sürerek Tanrı’yı onurlandırması beklendiği anlaşılmaktadır.
19:22 İsrail’in Kutsalı’na Peygamber Yeşaya, RAB’bi sıklıkla bu ş ekilde adlandırırdı (bkz. Yşa.1:4’e ait not).
19:25 bunları çoktan yaptığımı... Şimdi ben gerçekleştirdim Asurlular zaferlerini kendi askeri üstünlüklerine bağlıyordu. Oysa Yeşaya, bütün bunların RAB’bin tasarısı sonucu gerçekleştiğini söyler (bkz. Yşa.10:5-19; krş. Hez.30:24-26).
19:28 Halkamı burnuna Bir Asur anıtı üzerindeki kabartmada Asur Kralı, düşmanlarından dördünü, burunlarındaki halkalara bağlanan iplerden tutarken tasvir edilir. Peygamber Yeşaya, Sanherib’in başına da aynısının geleceği bildirisinde bulunur (bkz. Yşa.37:29’a ait not; krş. Hez.38:4; Amo.4:2).
19:29 Sanherib bir önceki sonbaharda ekilen hasatın tümünü ya talan etmişti ya da yakmıştı. Bu yüzden halk, bir önceki yılın hasadı sırasında yere düşen tohumlardan ikinci defa yetişen ekinleri yiyecekti (bkz. Lev.25:5). Buradan, Sanherib’in Yahuda’ya girişinin, hasat zamanı olan mart ya da nisan aylarında olduğu anlaşılır. Sanherib’in dönüşü, sonbaharın son aylarını (ekim) bulacaktı ki bu da gelecek yılın ürününün ekilmesi için geç bir zamandı. Bu yüzden, ancak bir sonraki yıl her şey eski haline dönebilirdi. BöylelikleAsurlular üç hasat dönemini etkilemiş olacaktı.
19:30-31 sağ kalanları Bkz. Yşa. 1:9’ a ait not; krş. Yşa.11:11,16; 28:5; Mik.4:7; Rom.11:5.
19:32 Bu kente girmeyecek O sırada Livna’da bulunan Sanherib (bkz. 11:8), Yeruşalim’e yönelttiği tehditleri gerçekleştiremeyecektir (bkz. 18:13’e ait not).
19:34 kulum Davut’un hatırı için Bkz. 1Kr.11:13’e ait not.
19:35 RAB’bin meleği Bkz. Yar.16:7’ye ait not. yüz seksen beş bin Bkz. Yşa.37:36.
19:36 Ninova’ya Asur İmparatorluğu’nun başkenti.
19:37 oğullarındanAdrammelek’le Şareser Tarihsel kaynaklarda Sanherib’in, krallığının yirmi üçüncü yılında adı belirtilmeyen bir oğlu tarafından öldürüldüğünden söz edilir. Ararat Bkz. Yar.8:4’e ait not. Yerine oğlu Esarhaddon kral oldu İÖ 681-669 yıllarında krallık yaptı. Asur metinlerinden, Sanherib’in oğulları arasında Asur tahtı için bir veraset kavgası yaşandığı anlaşılmaktadır. Sanherib’in, oğullarının arasında en gençlerinden biri olan Esarhaddon’u kendi yerine geçecek kral olarak belirlemesi,Adrammelek ve Şareser’in yönetimi ele geçirme girişimlerini tetiklemiş olmalıdır.
20:1 O günlerde Hizkiya’nın hastalığı ( 21:1-11) ve Babil’den gelen elçileri kabul etmesi ( 21:12-19), Asurlular’ın İÖ 701’ de başlattığı seferin öncesinde olmuştur (bkz. 21:6; ayrıca bkz. 20:12-13’ e ait notlar). Ev işlerini düzene sok Hizkiya’ya, özellikle kendinden sonra tahta kimin geçeceğiyle ilgili olarak vasiyetini hazırlaması buyrulur. öleceksin Hizkiya’nın İÖ 715’ te yirmi beş yaşında iken tek başına kral olduğu (bkz. 18:2) ve ölümünden yaklaşık on beş yıl önce bu hastalığı geçirdiği göz önüne alınarak (bkz. 20:6’ ya ait not), bu olayın Hizkiya otuz yedi veya otuz sekiz yaşındayken gerçekleştiği tahmin edilir.
20:3 Hizkiya’nın duası, RAB’bin kendisine gayretle hizmet edenlere lütuf göstereceği gerçeğine dayanır (bkz. 2Sa.22:21’e ait not).
20:6 Ömrünü on beş yıl daha uzatacağım Hizkiya İÖ 686’ da ölecektir. Kendim için ve kulum Davut’un hatırı için Bkz. 19:34; ayrıca bkz. 1Kr.11:13’e ait not.
20:12 Merodak-Baladan Babil’i, Asur Kralı II. Sargon’a bağlılığı nı ilan etmeden önce, İÖ 721-710 yıllarında yönetti. Sargon’un İÖ 705’ teki ölümünden sonra kısa bir süre için Babil’i tekrar özgürlüğüne kavuşturdu ve İÖ 703’te Sanherib onu kaçmaya zorlayana dek Babil’i yönetmeyi sürdürdü. mektuplarla birlikte bir armağan Merodak-Baladan’ın,Asur’a karşı Hizkiya’yla bir ittifak kurma çabasında olduğu anlaşılıyor.
20:13 elçileri kabul etti... her şeyi elçilere gösterdi Hizkiya’nın Babil’den gelen elçileri kabul etmesi, konukseverliğin de ötesinde bir davranıştı. Muhtemelen, krallığının serveti ve gücüyle Babilliler’i etkileyerek Yahuda Krallığı’nın güvenliğini güçlendirmek üzere onlarlaAsur’a karşı ittifak kurmak istiyordu. Hizkiya’nın, babasıAhaz’ınAsur yanlısı siyasetini sürdürmemesi (bkz. 16:7) ve Asur’a karşı ayaklanması (bkz. 18:7) doğru adımlardı, ancak İsrail’in güvenliği için RAB’be güvenmek yerine Babil ve Mısır’a yönelmekle hata etmişti (bkz. 2Ta.32:31; Yşa.30-31. bölümler; bkz. 1Sa.17:11; 1Kr.15:19’a ait not). gümüşü... değerli yağı Bu hazinelerin Yeruşalim’de bulunması, söz konusu olayın İÖ 701’ de Sanherib’e yüklü miktarda haraç ödenmesinden önce gerçekleştiğini kanıtlar (bkz. 18:15-16).
20:17 Babil’e taşınacak Hizkiya’nın Babil’den sağlayacağı kazancı düşünerek yaptığı ittifak, krallığın kayıplar vermesine yol açacaktı. Yeşaya’nın Babil sürgününü 115 yıl öncesinden bildirmesi dikkate değer, çünkü bu sözleri ilettiği dönemde Yahuda Krallığı’nın tehdit olarak gördüğü ülke Babil değil, Asur İmparatorluğu’ydu.
20:18 Soyundan gelen bazı çocuklar alınıp götürülecek Bkz. örn. Hizkiya’nın kendi oğlu Manaşşe, 2Ta.33:11; ayrıca bkz 24:15; 25:7; Dan.1:3.
20:19 bu söz iyi Hizkiya’nın bu sözü ya bencilce bir karşılıktır (söz konusu sıkıntıları bizzat yaşamayacağı için) ya da RAB’bin yargısını alçakgönüllülükle kabul ettiğinin (bkz. 2Ta.32:26) ve halkına sağladığı barış dönemi için RAB’be duyduğu minnettarlığın göstergesidir.
20:20 bir havuz ve tünel Hizkiya, Gihon Irmağı’yla (bkz. 1Kr.1:33,38) kent surları içindeki havuzu (2Ta.32:30) birleştiren bir tünel yaptırdı. Böylece Yeruşalim’in su ihtiyacı sürekli biçimde karşılandı ve kuşatmalar sırasında yaşanan susuzluk sorunu önemli ölçüde azaltıldı. Kaya içinden oyulan tünel yaklaşık 520 m uzunluğundaydı.

Videolar

2. Krallar Girişi

2.Krallar Kitabı İsrail ve Yahuda krallıklarının tarihine 1.Krallar Kitabı'nda kaldığı yerden devam eder. Kitap iki bölüme ayrılabilir:

1. İki krallığın tarihi, İ.Ö. 9. yüzyıl ortalarından Samiriye'nin düşüşü ve İsrail (kuzey krallığı) halkının Asur'a sürgün edilmesine kadar (İ.Ö. 722).
2. Yahuda krallığının tarihi, İsrail krallığının yıkılışından Babil Kralı Nebukadnessar'ın Yeruşalim'i ele geçirip yıkmasına, Yahuda halkını Babil'e sürmesine kadar (İ.Ö. 586). Kitap Babil yönetimindeki Yahuda Valisi Gedalya'nın öldürülmesiyle ve Yahuda Kralı Yehoyakin'in Babil'deki tutukevinden salıverilmesi haberiyle son buluyor.

Bu ulusal felaketler Yahuda ve İsrail krallarının ve halklarının sadakatsizliği yüzünden yaşanmaktadır. Yeruşalim'in yıkılışıyla Yahudalılar'dan birçok kişinin sürgüne gitmesi İsrail tarihinde büyük dönüm noktalarından biridir.

2.Krallar Kitabı'nda en önemli iki peygamber İlyas'ın yerine geçen Elişa ve Yeşaya'dır.

Ana Hatlar:

1:1-17:41 Bölünen krallıklar
a. 1:1-8:15 Peygamber Elişa
b. 8:16-17:4 Yahuda ve İsrail kralları
c. 17:5-41 Samiriye'nin düşüşü
18:1-25:30 Yahuda krallığı
a. 18:1-21:26 Hizkiya'dan Yoşiya'ya
b. 22:1-23:30 Yoşiya'nın krallığı
c. 23:31-24:20 Yahuda'nın son kralları
ç. 25:1-30 Yeruşalim'in düşüşü
  • Ayetler
  • Notlar
  • Video
  • Giriş