1
Tanrısal Söz
1Başlangıçta Söz vardı. Söz Tanrı'yla birlikteydi[a] ve Söz Tanrı'ydı. 2Başlangıçta O, Tanrı'yla birlikteydi. 3Her şey O'nun aracılığıyla var oldu, var olan hiçbir şey O'nsuz olmadı. 4Yaşam O'ndaydı ve yaşam insanların ışığıydı. 5Işık karanlıkta parlar. Karanlık onu alt edemedi[b].
6 Tanrı'nın gönderdiği Yahya adlı bir adam ortaya çıktı. 7Tanıklık amacıyla, ışığa tanıklık etsin ve herkes onun aracılığıyla iman etsin diye geldi. 8Kendisi ışık değildi, ama ışığa tanıklık etmeye geldi. 9Dünyaya gelen, her insanı aydınlatan gerçek ışık vardı. 10O, dünyadaydı, dünya O'nun aracılığıyla var oldu, ama dünya O'nu tanımadı. 11Kendi yurduna geldi, ama kendi halkı O'nu kabul etmedi. 12Kendisini kabul edip adına iman edenlerin hepsine Tanrı'nın çocukları olma hakkını verdi. 13Onlar ne kandan, ne beden ne de insan isteğinden doğdular; tersine, Tanrı'dan doğdular.
14Söz, insan[c] olup aramızda yaşadı. O'nun yüceliğini –Baba'dan gelen, lütuf ve gerçekle dolu biricik Oğul'un yüceliğini– gördük. 15Yahya O'na tanıklık etti. Yüksek sesle şöyle dedi: “ ‘Benden sonra gelen benden üstündür. Çünkü O benden önce vardı’ diye sözünü ettiğim kişi budur.”
16Nitekim hepimiz O'nun doluluğundan lütuf üzerine lütuf aldık. 17Kutsal Yasa Musa aracılığıyla verildi, ama lütuf ve gerçek İsa Mesih aracılığıyla geldi. 18Tanrı'yı hiçbir zaman hiç kimse görmedi. Baba'nın bağrında bulunan ve Tanrı olan biricik Oğul O'nu tanıttı.
Yahya'nın Ortaya Çıkışı
(Mat.3:1-12; Mar.1:1-8; Luk.3:1-18)
19-20Yahudi yetkililer[ç] Yahya'ya, “Sen kimsin?” diye sormak üzere Yeruşalim'den kâhinlerle Levililer'i gönderdikleri zaman Yahya'nın tanıklığı şöyle oldu –açıkça konuştu, inkâr etmedi– “Ben Mesih değilim” diye açıkça konuştu.
21 Onlar da kendisine, “Öyleyse sen kimsin? İlyas mısın?” diye sordular.
O da, “Değilim” dedi.
“Sen beklediğimiz peygamber misin?” sorusuna,
“Hayır” yanıtını verdi.
22Bu kez, “Kim olduğunu söyle de bizi gönderenlere bir yanıt verelim” dediler. “Kendin için ne diyorsun?”
23 Yahya, “Peygamber Yeşaya'nın dediği gibi, ‘Rab'bin yolunu düzleyin’ diye çölde haykıranın sesiyim ben” dedi.
24-25Yahya'ya gönderilen bazı Ferisiler ona, “Sen Mesih, İlyas ya da beklediğimiz peygamber değilsen, niye vaftiz ediyorsun?” diye sordular.
26Yahya onlara şöyle yanıt verdi: “Ben suyla vaftiz ediyorum, ama aranızda tanımadığınız biri duruyor. 27Benden sonra gelen O'dur. Ben O'nun çarığının bağını çözmeye bile layık değilim.”
28Bütün bunlar Şeria Irmağı'nın ötesinde bulunan Beytanya'da, Yahya'nın vaftiz ettiği yerde oldu.
Tanrı Kuzusu
29Yahya ertesi gün İsa'nın kendisine doğru geldiğini görünce şöyle dedi: “İşte, dünyanın günahını ortadan kaldıran Tanrı Kuzusu! 30Kendisi için, ‘Benden sonra biri geliyor, O benden üstündür. Çünkü O benden önce vardı’ dediğim kişi işte budur. 31Ben O'nu tanımıyordum, ama İsrail'in O'nu tanıması için ben suyla vaftiz ederek geldim.” 32Yahya tanıklığını şöyle sürdürdü: “Ruh'un güvercin gibi gökten indiğini, O'nun üzerinde durduğunu gördüm. 33Ben O'nu tanımıyordum. Ama suyla vaftiz etmek için beni gönderen, ‘Ruh'un kimin üzerine inip durduğunu görürsen, Kutsal Ruh'la vaftiz eden O'dur’ dedi. 34Ben de gördüm ve ‘Tanrı'nın Oğlu budur’ diye tanıklık ettim.”
İsa'nın İlk Öğrencileri
35Ertesi gün Yahya yine öğrencilerinden ikisiyle birlikteydi. 36Oradan geçen İsa'ya bakarak, “İşte Tanrı Kuzusu!” dedi.
37Onun söylediklerini duyan iki öğrenci İsa'nın ardından gitti. 38İsa arkasına dönüp ardından geldiklerini görünce, “Ne arıyorsunuz?” diye sordu.
Onlar da, “Rabbî, nerede oturuyorsun?” dediler. Rabbî, öğretmenim anlamına gelir.
39İsa, “Gelin, görün” dedi.
Gidip O'nun nerede oturduğunu gördüler ve o gün O'nunla kaldılar. Saat dört sularıydı. 40Yahya'yı işitip İsa'nın ardından giden iki kişiden biri Simun Petrus'un kardeşi Andreas'tı. 41Andreas önce kendi kardeşi Simun'u bularak ona, “Biz Mesih'i bulduk” dedi. Mesih, meshedilmiş anlamına gelir.
42Andreas kardeşini İsa'ya götürdü. İsa ona baktı, “Sen Yuhanna'nın oğlu Simun'sun. Kefas diye çağrılacaksın” dedi. Kefas, kaya[d] anlamına gelir.
43Ertesi gün İsa, Celile'ye gitmeye karar verdi. Filipus'u bulup ona, “Ardımdan gel” dedi.
44Filipus da Andreas ile Petrus'un kenti olan Beytsayda'dandı. 45Filipus, Natanel'i bularak ona, “Musa'nın Kutsal Yasa'da hakkında yazdığı, peygamberlerin de sözünü ettiği kişiyi, Yusuf oğlu Nasıralı İsa'yı bulduk” dedi.
46Natanel Filipus'a, “Nasıra'dan iyi bir şey çıkabilir mi?” diye sordu.
Filipus, “Gel de gör” dedi.
47İsa, Natanel'in kendisine doğru geldiğini görünce onun için, “İşte, içinde hile olmayan gerçek bir İsrailli!” dedi.
48Natanel, “Beni nereden tanıyorsun?” diye sordu.
İsa, “Filipus çağırmadan önce seni incir ağacının altında gördüm” yanıtını verdi.
49Natanel, “Rabbî, sen Tanrı'nın Oğlu'sun, sen İsrail'in Kralı'sın!” dedi.
50İsa ona dedi ki, “Seni incir ağacının altında gördüğümü söylediğim için mi inanıyorsun? Bunlardan daha büyük şeyler göreceksin.” 51 Sonra da, “Size doğrusunu söyleyeyim, göğün açıldığını, Tanrı meleklerinin İnsanoğlu üzerinde yükselip indiklerini göreceksiniz” dedi.
  • Giriş
  • Video
  • Notlar

Notlar

1:1 Başlangıçta Öncesizliği belirten bu ifade Yar.1:1’deki (bkz. ilgili not) ifadeyi çağrıştırır; bu şekilde konu yaratılışa bağlanmıştır. Yar.1:1’de yaratılışın nasıl başladığı, Yu.1:1-5’te ise Söz’ün beden almadan önceki durumu anlatılır; böylelikle Söz’ün, yaratılışın öncesinde var olduğu vurgulanır. Söz Grekler bu sözcüğü (Grekçesi “logos”) hem ‘söylenen söz’hem ‘akıl’hem de evrenle ilgili olarak kullanıldığında ‘her şeyi bir arada tutan ve yöneten mantık ilkesi’anlamında kullanırdı. Yahudiler bu sözcüğü Tanrı’nın, aracılığıyla evreni bilgece yarattığı ve yönettiği “söz” (bkz. Mez.33:6; 119:89; 147:15,18; krş. Özd.8:21-30) ve kendi halkı İsrail’e verdiği Kutsal Yasa (bkz. Yas.32:47) anlamlarında kullanırdı. 1:1-14’ te geçen Söz (logos), Tanrı’nın evreni yaratmak, devam ettirmek, insanlığı kurtarmak, yargılamak ve kendisini açıklamak için görevlendirdiği Tanrı Oğlu olduğunu ifade eder. Tanrı’yla birlikteydi Grekçe’den “Tanrı’daydı” diye de çevrilebilir (bkz. Bilgi Kutusu:Üçlübirlik, s. 1433). Tanrı’ydı Söz tümüyle Tanrı’dır (bkz. Rom.9:5’e ait not). İsa’nın tanrılığı, Yeni Antlaşma’nın kilit ve temel kavramlarından biridir.
1:4 Yaşam Yuhanna’nın ana temalarından biri. Bu sözcük Kutsal Kitap’ta en çok Yuhanna’da geçer. Yaşam Mesih’in armağanıdır (10:28); kendisi de bizzat “yaşam”dır (14:6). Sonsuz yaşamın temeli Tanrı’yı tanımak, Tanrı’yla ilişki içinde olmaktır (17:3). İnsanların ışığıydı Yuhanna’da “ışık”, İsa Mesih’i veya öğretilerini ifade eder. Işık ve yaşam birbirine bağlıdır ve hem Yar.1. bölümde geçen ilk yaratılışı hem de YeniAntlaşma’daki yeni yaratılışı çağrıştırır (bkz. 8:12; 12:35-46; 2Ko.4:6; 1Yu.1:7).
1:5 karanlık Işık ile karanlık arasındaki karşıtlık, Yuhanna’da yer alan başlıca konulardan biridir (bkz. 12:35). alt edemedi Grekçe’den “anlamadı” diye de çevrilebilir (bkz. 1:9-11).
1:7 Tanıklık amacıyla Bkz. 10:41; Bilgi Kutusu:Mesih’e Tanıklık, s. 1537. Yuhanna’da “tanıklık” kavramını ifade eden ad ve fiil, Matta, Markos ve Luka’dan daha çok kullanılmıştır. Yuhanna, İsa Mesih hakkındaki gerçeklerin doğrulandığını vurgular. Herkes... iman etsin diye Yahya’nın amacı (Yuhanna’nınki gibi, bkz. 20:31 ve ilgili notlar) insanları kendisine çekmek değil, Mesih’e yönlendirmekti.
1:8 Kendisi ışık değildi İsa’nın peygamberden üstün saydığı (bkz. Mat.11:11 ve ilgili not) Yahya’nın hizmetinin önemi, onun bazı öğrencilerinin kendisi hakkında abartılı düşüncelere sahip olmasına yol açtı (bkz. 1:21). Ancak hem İsa (Yu.5:35) hem de Yahya’nın kendisi (Yu.3:27-30) Yahya’nın hizmetinin tanıklık niteliğinde olduğunu bildirmiştir. Yahya da kendisinin değil, İsa’nın yüceltilmesi gerektiğini söylemiştir.
1:9 Yuhanna insan bedeni alan Söz’den (Mesih’ten) söz ediyor. dünyaya “Dünya”, Yuhanna’nın tüm yazılarında (mektuplarda ve Vahiy bölümünde de) ‘evren’, ‘yeryüzü’, ‘dünyadaki insanlar’, ‘insanların çoğunluğu’, ‘Tanrı’nın amaçlarına karşı olan insan veya insan düzeni’anlamlarında da kullanılır (bkz. örn. 17:5,14-15 ve ilgili notlar).
1:12 Tanrı’nın çocuğu olma hakkı, Tanrı’nın bir lütfudur (bkz. Ef.2:8-9 ve ilgili notlar). 13. ayette de vurgulandığı gibi, bu armağan imanla kabul edilir, insan başarısının eseri değildir. İmanlılar, Tanrı’nın eşsiz ve biricik Oğlu İsa’ya ait oldukları için Tanrı’nın çocukları olarak adlandırılır (bkz. Rom.8:15’e ait not; 2Ko. 6:18; Gal.4:4-6).
1:13 Tanrı’dan doğdular Tanrı’nın, çocuklarıyla (1:12) arasındaki bu yeni ilişkinin ( “sonsuz yaşam”, 17:3) fiziksel doğumla bir ilgisi yoktur (bkz. 3:3,5; 2Ko.5:17; Gal.6:15; Tit.1:4-6 ve ilgili notlar). Tanrı, Adem’e benzeyen günahlı insanlık yerine Mesih’e benzeyen günahsız ‘yeni insanlığı’ yaratmaktadır (bkz. Ef.2:11-22; 4:24; Kol.3:10).
1:14 insan Grekçe’den “beden” diye de çevrilebilir. aramızda yaş adı Bu ifadenin Grekçesi, “çadır/çardak kurmak” sözcüğü ile ilişkilidir. Yahudiler bu sözlerin Tanrı’nın görkemiyle doldurduğu Buluşma Çadırı’yla (yani Tanrı’nın varlığını sürdürdüğü ve egemenliğinin işareti olan konutla) ilgili olduğunu hemen anlamış olmalıdır (Çık.40:34-35; krş. Kol.2:9-10 ve ilgili notlar). O’nun yüceliğini gördük İsa Mesih gerçekleştirdiği mucizelerle (bkz. 2:11 ve ilgili not), erdemli yaşamıyla, ölümü ve dirilişiyle yüceliğini öğrencilerine gösterdi. lütuf ve gerçekle dolu Bkz. 1:18; 14:6 ve ilgili notlar; “sevgisi engin ve sadık”, Çık.34:6 ve ilgili not. lütuf Bkz. Rom.1:7’ye ait not.
1:15 O benden önce vardı Bkz. 1:1 ve ilgili not. Halk yaşça daha büyük olduğu için Yahya’yı İsa’dan daha üstün saymış olmalıdır. Oysa Tanrı Sözü olan İsa, insan bedeni almadan önce de var olduğu için fiziksel olarak daha yaşlı olan Yahya’dan daha üstündür.
1:18 Mesih’in Tanrı olduğunun açık bir ilanı (bkz. 1:1,14 ve ilgili notlar; 3:16; ayrıca bkz. Rom.9:5’e ait not). O’nu tanıttı Hiçbir insan Tanrı’yı gerçekte olduğu gibi göremedi (Çık.33:20,22); Tanrı varlığını özel durumlarda ve özel biçimlerde kısmen belli etti (Çık.24:10 ve ilgili not).Ancak İsa Mesih, O’nu bizzat tanıtan son ve eksiksiz vahyidir (1:14; bkz. “Tanrı’nın görünümü”, 2Ko.4:4; Kol.1:15; 2:9 ve ilgili notlar; Makale: İsa Mesih Kimdir?, s. 1373; krş. İbr.1:1-8 ve ilgili notlar).
1:19-20 Yahudi yetkililer Grekçe’den birebir çevirisi: “Yahudiler”. Yuhanna bu sözcüğü birçok yerde ‘Yahudi yetkililer’ anlamında kullanır (örn. 8:48). Söz konusu heyet, Yüksek Kurul tarafından yetkilendirilmemiş bir din öğretmeni olarak görülen Yahya’nın yaptıklarını incelemek için görevlendirilmişti. Levililer Tapınak inşa edilmeden önce Buluşma Çadırı’yla (Say.3:17-37), inşa edildikten sonra da tapınakla ilgili belirli hizmetleri yürütmekle görevli olan Levi oymağının soyundan gelenler. Ayrıca Kutsal Yazılar’ı öğretme ve yorumlama konusunda sorumlulukları da vardı (bkz. Say.3-4. bölümler ; 2Ta.35:3; Neh.8:7-9; Mal.2:5-7).
1:21 İlyas mısın?... Değilim Yahudiler İlyas’ın ölmeden göğe alındığını (2Kr.2:11) ve dünyanın sonunun yaklaştığını ilan etmek üzere geri döneceğini bildikleri için bunu sorarlar, Yahya da onlara bizzat İlyas olmadığını açıklar (bkz. Mal.4:5; Mat.11:14; 17:10 ve ilgili notlar). beklediğimiz peygamber Krş. Yas.18:15 ve ilgili not. İsrail halkı, Yas.18 :14-22’ ye dayanarak Musa’dan sonra, Musa gibi, Tanrı’nın sözlerini onlara iletecek başka bir peygamberin geleceğine inanıyordu. Kimileri bu peygamberin Ezra veya Yeremya olabileceğini düşünüyordu. İsa’ya iman edenler, beklenen peygamberin Mesih olduğunu açıkladılar (bkz. Elç.3:22-24).
1:23 Yahya Yşa.40:3’teki (bkz. ilgili not) önbildiriyi, Mesih’in gelişine (yani Yşa.40-55. bölümler boyunca vaat edilen kurtuluşa) hazırlık yapmak için insanları tövbeye çağırma hizmetinde kullanmıştır.
1:24-25 Ferisiler Tutucu ve dindar bir grup (bkz. Luk.5:17’ye ait not). Mesih Bkz. Makale:İsa Mesih Kimdir?, s. 1373.
1:27 çarığının bağını çözmeye bile layık değilim Yahya, genellikle kölelerin yaptığı bu bayağı işi örnek göstererek Mesih’in kölesi olmaya bile layık olmadığını ifade eder.
1:28 Beytanya Burada söz edilen Beytanya’nın kesin yeri bilinmemektedir (krş. Mat.21:17’ye ait not). Bazı Grekçe elyazmalarında Beytarava diye geçer.
1:29 Tanrı Kuzusu İsa’nın kendisini kurban olarak sunup kötülüğün tüm güçlerini yeneceğini bildiren bir tanımlama (krş. Yşa.40:1-8; Va.5. bölüm). Kutsal Kitap’ta yalnızca burada ve 1:36’da yer alan bu ifade, EskiAntlaşma’daki tasvirlerden (Fısıh kuzusu, Yar.22:8; Yşa.53:7) kaynaklanır.
1:33 Kutsal Ruh’la vaftiz eden Bkz. Mat.1:11’ e ait not; ayrıca bkz. 1Ko.12:13; Makale:Vaftiz, s. 1591. Kutsal Ruh, imanlıların İsa’daki yaşamın gücüne ve lütfuna ortak olmasını sağlar (bkz. Elç.1:5; 2:4; 11:15-16; 19:4-6; 1Ko.12:13; Gal.1:13-14; 4:6; 5:16-25; Ef.1:13; 3:16-19 ; 5:18; Flp.3:3; 1Se.4:8).
1:34 Tanrı’nın Oğlu Bkz. 1:14,18; 3:16 ve ilgili not; 20:31.
1:35 ikisiyle Biri Andreas’tı (1:40); öbürü muhtemelen Yuhanna’dır.
1:40 Andreas Onikilerden biri (Mat.10:2-4). Beytsaydalı’ydı (1:44), ancak Petrus ile birlikte balıkçılık yaptığı (Mat.4:18) Kefernahum kasabasında yaşıyordu (Mar.1:29).
1:42 Yuhanna’nın oğlu Simun Bkz. Mat.16:17’ye ait not. Kefas... kaya Kaya anlamına gelen Kefas’ın Grekçesi, Petros’tur. İsa, Elçilerin İşleri’nde ilk kilisenin direklerinden biri olduğu görülen Petrus’u o günkü haline göre değil (bkz. Mat.16:22; Mar.9:5-6; Luk.22:54-62), Tanrı’nın lütfuyla gelecekte sahip olacağı karaktere uygun olarak adlandırmıştır (bkz. Mat.16:18 ve ilgili not). Elç.2. ve 10. bölümlerde kilisenin kuruluşunda ne kadar önemli bir rol oynadığı görülmektedir.
1:44 Beytsayda Bkz. Mat.11:20-21’ e ait not.
1:45 Yusuf oğlu Bkz. Mat.1:18,20,23,25; Luk.1:26-35; 2:33 ve ilgili notlar.
1:46 Nasıra Bkz. 7:52; ayrıca bkz. Mat.2:23’e ait not.
1:49 Rabbî “Hocam, öğretmenim” sözcüğünün İbranicesi. Tanrı’nın Oğlu’sun Bkz. 1:3 4ve 3:16’ya ait not. Natanel, İsa’nın hizmetinin başlangıcında onu bu unvanla kabul etti; ancak bu unvan daha sonra İsa’yla alay etmek için kullanıldı (19:7; Mat.21:39-40; krş. 1:41-49 ile Mat.16:16). İsrail’in Kralı’sın “Mesih” ve “İsrail’in Kralı” eşanlamlı olarak kullanılmıştır (bkz. Makale: Kral Tanrı, Kral Mesih, İsrail Kralı Kavramları, s.370).
1:51 Size doğrusunu söyleyeyim Bkz. Mar.3:28-29’ a ait not. göğün açıldığını, Tanrı meleklerinin... yükselip indiklerini İsa, Tanrı’nın dünyaya gönderdiği vahyin (1:14) ta kendisidir. Tanrı, antlaşmasının aracısına melekler aracılığıyla destek vermektedir. Bazı yorumculara göre İsa burada kendisinin “Tanrı’nın evi” olduğunu, yani tapınağın yerini alacağını ima eder (krş. 2:13-21; bkz. Giriş; Yar.28:11-19 ve ilgili notlar; Va.21:22). İnsanoğlu İsa’nın kendisini tanıtmak için en çok kullandığı unvan (bkz. Makale:İsa Mesih Kimdir?, s. 1373).

Videolar

Yuhanna Girişi

Kitabın Özelliği: Yuhanna, Matta'dan, Markos'tan ve Luka'dan farklı konuları vurgular. İsa'nın doğumunu anlatarak başlayacağına, İsa'nın başlangıçtan beri Tanrı'yla birlikte bulunmuş, beden alıp aramızda yaşamış olan Tanrı Sözü olduğunu açıklamakla başlar (1:1-18). Kitapta daha az sayıda mucizeden söz edilir ve bunlar İsa'nın bildirisini doğrulayan belirtiler diye anılır. («Belirti» olarak çevrilen Grekçe sözcük dile uygunluk açısından yer yer «doğaüstü belirti» ya da «mucize» olarak çevrilmiştir). Yuhanna'da birkaç yerde örnekten söz edilmekle birlikte (10:6; 16:25), benzetme sözcüğü hiç geçmez. Bunların yerine İsa'nın konuşmalarına yer verilir. Yuhanna, Celile'de geçen olayların ancak bir bölümünü anarken Yeruşalim'de geçen olaylara daha çok yer verir. İsa'nın, tutuklanmasından önceki son gece anlattıkları (13-16 bölümleri) ve 17. bölümdeki duası bunların en önemlileridir. İsa'nın ölüp dirildikten sonra izleyicilerine birkaç kez görünmesine bu kitapta daha çok yer verilir (20 ve 21).

Amaç ve İçerik: Yuhanna'nın farklı yaklaşımı hiç de şaşırtıcı değildir. Bizzat kendisi şöyle diyor: «İsa, öğrencilerinin önünde, bu kitapta yazılı olmayan başka birçok doğaüstü belirti gerçekleştirdi. Ne var ki yazılanlar, İsa'nın, Tanrı'nın Oğlu Mesih olduğuna iman edesiniz ve iman ederek O'nun adıyla yaşama kavuşasınız diye yazılmıştır» (20:30-31). Görülüyor ki, iman konusu güçlü bir biçimde vurgulanıyor1. Dinleyicilerin İsa'ya gösterdikleri ilgi, iman edip etmemeleriyle ölçülüyor2. Sonsuz yaşam konusu ayrıca vurgulanıyor3. İsa diyor ki, «Ben, insanlar yaşama, bol yaşama sahip olsunlar diye geldim» (10:10) ve «Sonsuz yaşam, tek gerçek Tanrı olan seni ve gönderdiğin İsa Mesih'i tanımalarıdır» (17:3).

Kitapta üzerinde durulan başka bir konu, Yahudi önderlerin dinmeyen karşı koymalarıdır4. Nitekim İsa'nın çarmıha gerilmesini isteyenler de bu önderler oldu.

Bununla birlikte kitabın ana amacı, İsa'nın kim olduğunu açıklamaktır. İsa'ya «Söz»5, «Mesih»6, «Tanrı Oğlu»7, «İnsanoğlu»8 ve daha birçok unvan9 verilir. İsa-Baba Tanrı ilişkisi konusundaki öğreti bu açıklamalarla içiçedir10. İsa bu kitapta 109 kez Tanrı'yı «Baba» diye anar. 23 kez de Tanrı'dan, «beni gönderen» diye söz eder. İsa'nın Baba'ya dönmesinden sonra inanlılara gönderilen Kutsal Ruh'la11 ilgili öğretiyi de anmalıyız. Bundan başka İsa Tanrı'yla inanlılar arasındaki harikulade ilişkilerden söz eder12. Bu konuda şöyle diyor: «Beni seven sözüme uyar, Babam da onu sever. Biz de ona gelir, onunla birlikte yaşarız» (14:23).

Ana Hatlar:

1:1-18 Giriş
1:19-51 Vaftizci Yahya ve İsa'nın ilk öğrencileri
2:1-11:57 İsa'nın konuşmaları ve yaptığı mucizeler
12:1-19:42 İsa'nın ölümünden önceki son haftası
20:1-21:25 İsa'nın dirilişinden sonra izleyicilerine görünmesi

Kaynak Ayetler: Bkz. s. 25

  • Ayetler
  • Notlar
  • Video
  • Giriş