16
Sadakatsiz Yeruşalim
1RAB bana şöyle seslendi: 2“İnsanoğlu, Yeruşalim'e yaptığı iğrenç uygulamaları bildir. 3De ki, ‘Egemen RAB Yeruşalim'e şöyle diyor: Kökenin ve doğumun açısından Kenan ülkesindensin; baban Amorlu, annense Hititli'ydi. 4Doğduğun gün göbek bağın kesilmedi, temizlemek için seni yıkamadılar, tuzla ovalamadılar, kundağa sarmadılar. 5Kimse bunlardan birini yapacak kadar sana acımadı, sevecenlik göstermedi. Senden tiksindikleri için doğduğun gün seni kıra attılar.
6“ ‘Yanından geçtim, senin kendi kanının içinde kımıldadığını gördüm. Kendi kanının içindeyken yaşa! dedim. Evet, Kendi kanının içindeyken yaşa! dedim. 7Kırda yetişen bir bitki gibi seni geliştirdim. Geliştin, büyüdün, kusursuz bir güzelliğe eriştin. Göğüslerin oluştu, saçların uzadı. Ama çırılçıplaktın.
8“ ‘Yine yanından geçtim, sana baktım, sevgi çağındı. Giysimin eteğini üzerine serdim, çıplaklığını örttüm. Sana ant içtim, seninle antlaşma yaptım. Egemen RAB böyle diyor. Ve benim oldun.
9“ ‘Seni yıkadım, üzerindeki kanı temizledim, derine zeytinyağı sürdüm. 10Sana işlemeli giysiler giydirdim, deriden[a] çarık verdim. Beline ince keten kuşak bağladım, seni pahalı giysilerle örttüm, 11takılarla süsledim. Bileklerine bilezikler, boynuna gerdanlık taktım. 12Burnuna halka, kulaklarına küpeler, başına görkemli bir taç taktım. 13Altınla gümüşle süslendin; giysilerin ince ketenden, pahalı, işlemeli kumaştandı. İnce unla, balla, zeytinyağıyla beslendin. Gitgide güzelleştin, krallığa yaraştın. 14Güzelliğinden ötürü ünün uluslar arasında yayıldı. Çünkü seni görkemimle donattığım için güzelliğin kusursuzdu. Egemen RAB böyle diyor.
15“ ‘Ama sen güzelliğine güvendin, ününü kullanarak fahişelik ettin. Her geçene gönlünü kaptırdın, kendini teslim ettin. 16Giysilerinden alıp kendine süslü tapınma yerleri yaptın, oralarda fahişelik ettin. Böylesi ne olmuştur, ne de olacaktır. 17Sana verdiğim altın, gümüş süslerden erkek suretleri yaptın, onlarla fahişelik ettin. 18İşlemeli giysilerini alıp onların üzerine örttün. Onlara zeytinyağımı, buhurumu sundun. 19Yemen için sağladığım yiyeceği –ince unu, zeytinyağını, balı– güzel kokulu bir sunu olarak onlara sundun. Böyle yaptın diyor Egemen RAB.
20“ ‘Bana doğurduğun oğulları, kızları alıp yiyecek olarak putlara kurban ettin. Fahişelik etmen yetmiyormuş gibi, 21çocuklarımı kesip sunu olarak ateşte putlara kurban ettin. 22Bütün iğrenç uygulamalarını, fahişeliklerini yaparken gençlik günlerini, çırılçıplak olduğun, kanının içinde kımıldandığın zamanı anımsamadın.
23“ ‘Egemen RAB, vay, vay başına diyor! Yaptığın kötülüklere ek olarak, 24kendine fuhuş yuvaları kurdun, bütün meydanlarda yüksek tapınma yerleri yaptın. 25Her yolun başına kendin için yüksek tapınma yerleri kurdun, güzelliğini kirlettin, her geçene kendini teslim ettin, fahişeliklerini artırdın. 26Şehvet düşkünü komşuların Mısırlılar'la fahişelik ettin. Fahişeliklerini artırmakla beni öfkelendirdin. 27İşte bu yüzden elimi sana karşı uzattım, yiyecek payını azalttım. Ahlaksız davranışından utanç duyan düşmanların Filist kızları dilediklerini yapsınlar diye seni onlara teslim ettim. 28Asurlular'la da fahişelik ettin, çünkü doymamıştın. Evet, onlarla fahişelik ettin, yine doymadın. 29Fahişeliğini ticaret diyarı olan Kildan ülkesine dek artırdın, yine de doymadın.
30“ ‘Bütün bunları yaparken yüreğin ne kadar yıpranmış’ diyor Egemen RAB, ‘Yüzsüz bir fahişe gibi davrandın! 31Her yolun başına fuhuş yuvaları kurarken, bütün meydanlarda yüksek tapınma yerleri yaparken, fahişe gibi bile değildin, ücretini küçümsedin.
32“ ‘Kocasının yerine yabancıları yeğleyen, zina eden bir kadındın! 33Fahişelere ücret ödenir. Oysa sen bütün oynaşlarına armağanlar dağıttın. Fahişelik etmek için her yandan sana gelsinler diye rüşvet verdin. 34Fahişeliğinde öbür kadınlara benzemiyorsun. Çünkü fahişelik edesin diye kimse senin peşine düşmüyor. Ücret ödeyen sensin, kimse sana ücret ödemiyor. Bu yüzden öbürlerine benzemiyorsun.
35“ ‘Bu nedenle, ey fahişe, RAB'bin sözünü dinle! 36Egemen RAB şöyle diyor: Yüzsüzlüğün ortaya döküldüğü, oynaşlarınla fahişelik ederken çıplaklığın meydana çıktığı için, bütün iğrenç putların yüzünden, onlara çocuklarının kanını verdiğin için, 37düşüp kalktığın bütün oynaşlarını –sevdiklerini de nefret ettiklerini de– toplayacağım. Sana karşı onları her yandan toplayacak, çıplaklığını onların önüne sereceğim; bütün çıplaklığını görecekler. 38Sana zina eden, kan döken kadınlara verilen cezayı vereceğim. Kanını akıtarak seni öfkemin ve kıskançlığımın öcüne terk edeceğim. 39Seni oynaşlarının eline teslim edeceğim. Fuhuş yuvalarını yıkacak, yüksek tapınma yerlerini bozacaklar. Üzerindeki giysileri soyacak, güzel mücevherlerini alıp seni çırılçıplak bırakacaklar. 40Halkı sana karşı kışkırtacaklar. Seni taşlayacak, kılıçlarıyla delik deşik edecekler. 41Evlerini ateşe verecek, seni birçok kadının gözü önünde yargılayacaklar. Fahişeliklerine son vereceğim, artık oynaşlarına ücret ödemeyeceksin. 42Böylece sana karşı öfkem yatışacak, kıskançlığım dinecek. Susacak, bir daha öfkelenmeyeceğim.
43“ ‘Madem gençlik günlerini anımsamadın, yaptıklarınla beni öfkelendirdin, ben de yaptıklarını senin başına getireceğim. Böyle diyor Egemen RAB. Bu iğrenç uygulamalarına ek olarak ahlaksızlık da ettin.
44“ ‘Herkes senin için şu deyişi söyleyecek: Annesi nasılsa kızı da öyle. 45Sen kocasından ve çocuklarından tiksinen annenin kızısın; kocalarından ve çocuklarından tiksinen kızkardeşlerinin kızkardeşisin. Annen Hititli, baban Amorlu'ydu. 46Kızlarıyla senin kuzeyinde yaşayan Samiriye ablan, kızlarıyla senin güneyinde yaşayan Sodom kızkardeşindir. 47Sen yalnız onların yolunda yürümekle, onların iğrenç uygulamalarına uymakla kalmadın, bütün yaptıklarınla kısa sürede onlardan daha büyük kötülük ettin. 48Varlığım hakkı için diyor Egemen RAB, kızkardeşin Sodom'la kızları, kızlarınla senin yaptıklarını asla yapmadılar.
49“ ‘Kızkardeşin Sodom'un günahı şuydu: Kendisi de kızları da gururluydu, ekmeğe doymuşlardı, umursamazlardı. Düşküne, yoksula yardım elini uzatmadılar. 50Kendilerini beğenmişlerdi. Önümde iğrenç şeyler yaptılar. Bu nedenle, gördüğün gibi onları önümden süpürüp attım. 51Samiriye işlediğin günahın yarısını bile işlemedi. Sen onlardan çok daha iğrenç şeyler yaptın. Yaptığın iğrençliklerle kızkardeşlerini suçsuz çıkardın. 52Düşeceğin utanca katlanacaksın. Çünkü kızkardeşlerini haklı gibi gösterdin. İşlediğin günahlar onlarınkinden daha iğrenç olduğundan senin yanında suçsuz kalıyorlar. Bunun için utan ve düşeceğin utanca katlan. Çünkü kızkardeşlerini suçsuz çıkardın!
53“ ‘Sodom'la kızlarını, Samiriye'yle kızlarını, onlarla birlikte de seni eski gönencine kavuşturacağım. 54Utanca boğulacaksın. Bütün yaptıklarından ötürü kızkardeşlerine avuntu olacak ve utanacaksın. 55Kızkardeşlerin Sodom ve Samiriye ile kızları eski durumlarına dönecekler; kızlarınla sen de öyle. 56-57Kötülüğün açığa çıkmadan önce, gururlu olduğun günlerde kızkardeşin Sodom'un adını bile anmıyordun. Şimdi sen de Edom kızlarıyla komşuları ve Filist kızlarınca –çevrende seninle alay edenlerce– küçümseniyorsun. 58Ahlaksızlığının ve yaptığın iğrençliklerin sonuçlarına katlanacaksın. RAB böyle diyor.
59“ ‘Egemen RAB şöyle diyor: Seninle yaptığım antlaşmayı bozarak içtiğin andı küçümsedin. Ben de hak ettiğin biçimde seni cezalandıracağım. 60Gençlik günlerinde seninle yaptığım antlaşmayı anımsayacağım. Seninle sonsuza dek kalıcı bir antlaşma yapacağım. 61Büyük, küçük kızkardeşlerini yanına aldığında yaptıklarını anımsayacak ve utanacaksın. Seninle yaptığım antlaşmada olmadığı halde onları kızların olsunlar diye sana vereceğim. 62Seninle yeniden antlaşma yapacağım, benim RAB olduğumu anlayacaksın. 63Bütün yaptıklarını bağışladığımda, anımsayacak ve utanacaksın. Utancından bir daha ağzını açmayacaksın. Egemen RAB böyle diyor.’ ”
  • Giriş
  • Video
  • Notlar

Notlar

16:1-63 Tanrı’nın Yeruşalim’le olan ilişkisinin bütün tarihini, bir taraftan RAB’bin bu kente gösterdiği büyük iyiliklerle, öbür taraftan kentin sadakatsizliğini bütün boyutlarıyla vurgulayan betimsel bir anlatımdır. Öbür kentler arasında kraliyet kenti sıfatına sahip olan Yeruşalim, burada tüm İsrail’i temsil eder.
16:2 Hem Tanrı’nın kente gösterdiği büyük iyilik hem de kent halkının O’na gösterdiği sadakatsizliğin derecesini vurgulayan bu simgesel anlatım, Yeruşalim’in tüm tarihinin canlı bir tasviri olup RAB’bin Yeruşalim’e vereceği cezayı belirtir.
16:3 Kökenin ve doğumun Yeruşalim Kenti, İsrail Krallığı’ndan yüzyıllar öncesine uzanan bir tarihe sahipti (bkz. Yar.14:18 ve Vai.1:16’ya ait notlar). Saldırılara uzun süre dayanan (Yşu.15:63) kent, Davut’un işgaliyle İsrailliler’in eline geçmişti (2Sa.5:6-9). baban Amorlu, annense Hititli’ydi Kenanlı halklar arasında önde gelen bu iki halktan (Çık.3:8,17) söz edilerek Yeruşalim’in İsrailli olmayan kökeni vurgulanır. Yşu.10:5’te Yeruşalim Kralı bir Amorlu olarak tanıtılır. Amorlu Krş. 16:45. Öbür Kenanlı halklar gibi Amorlular da İsrailliler’den önce Kenan topraklarında yaşayan bir halktı (bkz. Yar.10:15-18 ve ilgili not; 48:22; Yşu.5:1 ve ilgili not; 10:5; Hak.1:34-3 6). Hititli’ydi İÖ 2000 yıllarında Anadolu’da gelişmiş bir uygarlık kurmuş olan Hititliler, Kenan topraklarının Sami olmayan halklarından biriydi (bkz. Yar.10:15 ve ilgili not; Yar.23:10-20; 26:34; 1Sa.26:6; 2Sa.11:2-27; 1Kr.11:1).
16:4 kundağa sarmadılar Krş. Luk.2:7.
16:5 doğduğun gün seni kıra attılar Çocukların ölüme terk edilmesi eski putperest halklar arasında yaygındı. Ancak bu uygulama İsrail halkı için iğrenç ve yasaktı.
16:6 yaşa! İsrail’in, varlığını RAB’bin sözüne borçlu olduğunu ifade eder. Seçme, evlat edinme anlamlarını da içerir (bkz. Yas. 4:37; 7:6-8; 10:15,15; 26:18 ve ilgili notlar).
16:8 Giysimin eteğini üzerine serdim Bkz. Rut 3:9’a ait not. seninle antlaşma yaptım Bir evlilik antlaşması (bkz. Mal.2:14). Tanrı kendi halkını kollayacağını ifade etmektedir.
16:10 işlemeli giysiler... deriden çarık... ince keten En kaliteli giysiler. deriden O çağda değerli sayılan Yunus balığı derisi olabilir.
16:11 Bileklerine bilezikler... taktım Bkz. Yar.24:47.
16:12 halka Bkz. Yar.24:47; Yşa.3:18-23. Burun delinmeden burnun dış kısmına takılırdı. taç Düğünde takılan taçlardan değildir (bkz. Ezg.3:11), kraliyet tacından söz edilmektedir.
16:13 İnce unla Sunularda kullanılan, en kaliteli un (bkz. 16:19; 46:14).
16:14 ünün uluslar arasında yayıldı Özellikle Kral Süleyman döneminde.
16:15 ününü kullanarak fahişelik ettin Yeruşalim hem dinsel yönden (RAB’be değil başka ilahlara taptı, 16:15-22) hem de siyasal yönden (RAB’be değil başka uluslara güvendi, 16:23-24) RAB’be sadakatsizlik etmişti. Oysa İsrail’in ünüyle RAB’bi yüceltmesi gerekiyordu. Her geçene Krş. Yar.38:14-16.
16:16 Giysilerinden Yeruşalim, RAB’bin sağladığı nimetleri O’nu yüceltmek için kullanmak yerine putlara tapmak amacıyla kullandı (krş. Hoş.2:8). Burada putperestlerin tanrıçaAşera’ya tapınırken kullandığı kumaşlardan söz ediliyor olabilir (bkz. 2Kr.23:7).
16:17 erkek suretleri yaptın, onlarla fahişelik ettin Tanrı başka ilahlara tapınmayı ruhsal zina olarak görmektedir (Çık.34:15-16 ve ilgili not; Yas.31:16; Hak.8:27; Mez.106:39; Hez.20:30; Hoş.4:12; 5:4; 9:1; ayrıca bkz. Bilgi Kutusu: Ruhsal Zina, s.1255). Ayrıca cinsel ahlâksızlık putperest ayinlerin çoğunun bir parçasıydı (bkz. Yas.23:17; 1Kr.14:24; 15:12; 22:46).
16:20 oğulları, kızları... putlara kurban ettin Bkz. 20:26,31 ve ilgili not; 23:37; Lev.18:21; 20:2-5; Yas.18:10-11; 2Kr.21:6; 23:10; Yer.7:31 ve ilgili not; 19:5; 32:35; krş. Yas.12:31.
16:23 Bu ayette Yeruşalim’in RAB’be güvenmek yerine güçlü komşu uluslara (Mısırlılar’a, Asurlular’a ve Babilliler’e) güvenerek RAB’be gösterdiği sadakatsizlikten söz edilmeye başlanır.
16:26 Şehvet düşkünü Bu ifade hem RAB’bin hem de Hezekiel’in Yeruşalim’in sapkınlığından duydukları tiksintiyi yansıtmaktadır. komşuların Mısırlılar’la Mısır İsrailliler’in güneydoğu komşusu olduğu için bu iki ülke kuzeyden gelenAsur ve Babil istilalarına karşı her zaman işbirliği içindeydiler. Ancak bu ulusların hiçbiri güvenilir değildi (bkz. 2Kr.18:21; Hez.17:15,18; 29:6).
16:27 yiyecek payını azalttım Muhtemelen, o çağda erkeklerin yoldan çıkan eşlerine daha az yiyecek vermesiyle ilişkili olarak yapılan bir benzetmedir (bkz. 16:32 ve ilgili not). Burada ‘alanını azalttım’ anlamına gelir. İfade, Tanrı’nın İsrail topraklarını küçültmesi anlamında ele alınmalıdır. NitekimAsur Kralı Sanherib Yeruşalim’i İÖ 701’ de kuşatacak, ardından Yeruşalim bölgesinin bir kısmını Filistliler’e teslim edecektir (krş. Amo.3:9,13 ve ilgili not).
16:29 Kral Hizkiya’nın Babilliler’le yaptığı ittifaktan söz ediliyor olabilir (2Kr.20:12-19; ayrıca bkz. Va.18:11-19).
16:32 Kocasının RAB’bin (bkz. 16:8 ve ilgili not; ayrıca bkz. Yer.3:14; 31:32; Hoş.2:16). zina eden bir kadın Tanrı’ya güvenmeyen, O’na sadık kalmayan İsrail, kocasına sadık kalmayıp zina eden ve onun iyiliklerini unutan nankör bir kadına benzetiliyor (ayrıca bkz. Bilgi Kutusu: Ruhsal Zina, s.1255).
16:37 çıplaklığını onların önüne sereceğim Krş. 16:8. RAB Yeruşalim’i terk ederek onu uluslara alay konusu edecektir (krş. Hoş.2:2-3).
16:38 Sana... cezayı vereceğim Kutsal Yasa’da tanımlanan bu ceza ölümdü (bkz. Lev.20:10; Yas.22:22-24; krş. Yu.8:3-5); Yeruşalim yıkılacaktır. kıskançlığımın Bkz. 16:42; ayrıca bkz. Çık.20:5 ve Zek.1:14’e ait notlar.
16:40 Bkz. 23:46-47.
16:43 ben de yaptıklarını senin başına getireceğim Bkz. Yer.50:15’e ait not.
16:44 Annesi nasılsa kızı da öyle Yeruşalim’in kuşaklar boyunca kötülüğe eğilim göstermesinin Kenanlı kökeninden ileri geldiği söylenmektedir (krş. 16:3,45).
16:45 Hititli... Amorlu’ydu Bkz. 16:3’e ait not.
16:46 Yeruşalim, günahlarıyla tanınan bu iki kentle ilişkilendirilir. Kızlarıyla Çevre kentler ve yöreler.
16:47 Kutsal Kitap’ta kentlerin veya halkların kötülüğünden ve yozlaşmasından söz edilirken çoğunlukla günahlığın simgesi olan Sodom’un adı geçer (bkz. 16:46; Yar.19:24; Yas.29:23; 32:32; Yşa.1:9-10 ve ilgili not; 3:9; Yer.23:14;Ağı.4:6; Mat.10:15; 11:23-24; Yah.7).
16:49 Sodom’un günahı Burada cinsel sapkınlığın yanı sıra (bkz. Yar.19) sosyal adaletsizlik vurgulanmaktadır.
16:56-57 gururlu olduğun günlerde Yeruşalim, Kral Süleyman’ın döneminde altın çağını yaşarken. sen de Edom... kızlarınca... küçümseniyorsun Bkz. 25:12-14; 35:5 ve ilgili not; Yşa.63:1; Ova.10-14 ve ilgili notlar.
16:59 antlaşmayı Bkz. 16:8 ve ilgili not.
16:60 seninle yaptığım antlaşmayı anımsayacağım Yeruşalim anımsamasa da (16:43).
16:62 Seninle yeniden antlaşma yapacağım Bkz. 37:26; Yşa.55:3; Yer.32:40 ve ilgili notlar. benim RAB olduğumu anlayacaksın Bkz. 6:7’ye ait not.
16:63 yaptıklarını bağışladığımda Kutsal Yasa’da bu ifadenin İbranicesi, Tanrı’nın günahtan arındırması, Tanrı’nın gazabını yatıştırmak, Tanrı’yla barışmak gibi kurtuluşla ilgili kavramları içerir (bkz. örn. Lev.1:4 ve ilgili not; 16. bölüm).

Videolar

Hezekiel Girişi

Peygamber Hezekiel İ.Ö. 586 yılında Yeruşalim'in düşüşünden önce ve sonra Babil'de sürgünde yaşadı. Sürgünde olanlara da, Yeruşalim halkına da seslendi Hezekiel. Bu kitabın altı temel noktası var:

1. Tanrı'nın Hezekiel'i peygamber seçmesi.
2. Tanrı'nın yargısı, gelecek felaket ve Yeruşalim'in düşüşüyle ilgili uyarılar.
3. İsrail halkına baskı yapan ve onları yanlış yola sürükleyen uluslara karşı Tanrı'nın bildirileri.
4. Yeruşalim'in düşüşünden sonra İsrail halkına teselli ve daha parlak bir gelecek için Tanrı'nın vaadi.
5. Gog'a karşı söylenen peygamberlik sözleri.
6. Yeni tapınak ve İsrail ulusunun eski gönencine kavuşmasıyla ilgili görüm.

Hezekiel içten bir imana sahipti. Görümler aracılığıyla Tanrı'dan aldığı birçok bildiriyi halka iletti. Bunu yaparken birçok canlı simgesel hareketlere başvurdu. Yüreğin değişmesinin önemini vurgulayan Hezekiel herkesin işlediği günahtan sorumlu olduğunu dile getiriyor. Buna karşın ulusun eski gönencine kavuşacağına inanıyor.

Ana Hatlar:

1:1-3:27 Hezekiel'in çağrılışı
4:1-24:27 Yeruşalim'in yıkılacağına ilişkin bildiriler
25:1-32:32 Tanrı'nın uluslara karşı yargısı
33:1-37:28 Tanrı'nın kendi halkına vaadi
38:1-39:29 Gog'a karşı söylenen peygamberlik sözleri
40:1-48:35 Gelecekteki tapınak ve ülke ile ilgili görüm
  • Ayetler
  • Notlar
  • Video
  • Giriş