10
Tanrı ve Putlar
(Yer.51:15-19)
1RAB'bin sana ne söylediğini dinle, ey İsrail halkı!
2RAB şöyle diyor:
“Ulusların yolunu öğrenmeyin,
Gök belirtilerinden yılmayın;
Bu belirtilerden uluslar yılsa bile.
3Ulusların töreleri yararsızdır.
Ormandan ağaç keserler,
Usta keskisiyle ona biçim verir.
4Altınla, gümüşle süsler,
Çekiçle, çivilerle sağlamlaştırırlar;
Yerinden kımıldamasın diye.
5Salatalık bostanındaki korkuluk gibidir putları,
Konuşamazlar;
Onları taşımak gerek, çünkü yürüyemezler.
Onlardan korkmayın, zarar veremezler;
İyilik de edemezler.”
6Senin gibisi yok, ya RAB,
Sen büyüksün,
Adın da büyüktür gücün sayesinde.
7 Senden kim korkmaz,
Ey ulusların kralı?
Bu sana yakışır.
Ulusların bilgeleri arasında,
Bütün ülkelerinde
Senin gibisi yok.
8Hepsi budala ve akılsız.
Yararsız putlardan ne öğrenilebilir ki?
Ağaçtan yapılmış onlar!
9Tarşiş'ten dövme gümüş,
Ufaz'dan altın getirilir.
Ustayla kuyumcunun yaptığı nesnenin üzerine
Lacivert, mor giydirilir,
Hepsi usta işidir.
10Ama gerçek Tanrı RAB'dir.
O yaşayan Tanrı'dır,
Sonsuza dek kral O'dur.
O öfkelenince yeryüzü titrer,
Uluslar dayanamaz gazabına.
11“Onlara şunu diyeceksin,
‘Yeri, göğü yaratmayan bu ilahlar,
Yerden de göğün altından da yok olacaklar.’ ”[a]
12 Gücüyle yeryüzünü yaratan,
Bilgeliğiyle dünyayı kuran,
Aklıyla gökleri yayan RAB'dir.
13 O gürleyince gökteki sular çağıldar,
Yeryüzünün dört bucağından bulutlar yükseltir,
Yağmur için şimşek çaktırır,
Ambarlarından rüzgar estirir.
14Hepsi budala, bilgisiz,
Her kuyumcu yaptığı puttan utanacak.
O putlar yapmacıktır,
Soluk yoktur onlarda.
15Yararsız, alay edilesi nesnelerdir,
Cezalandırılınca yok olacaklar.
16Yakup'un Payı onlara benzemez.
Her şeye biçim veren O'dur,
O'nun mirasıdır İsrail oymağı,
Her Şeye Egemen RAB'dir adı.
Yıkım Geliyor
17Kuşatma altında olan sizler,
Eşyalarınızı toplayın yerden.
18RAB diyor ki,
“İşte bu kez bu ülkede yaşayanları
Fırlatıp atacağım;
Ele geçirilmeleri için
Onları sıkıştıracağım.”
19Yaramdan ötürü vay başıma gelen!
Derdim iyileşmez!
Ama, ‘Dert benim derdim,
Dayanmalıyım’ dedim.
20Çadırım yıkıldı, ipleri koptu.
Çocuklarım benden ayrıldı,
Yok artık onlar.
Çadırımı kuracak,
Perdelerimi takacak kimse kalmadı.
21Çobanlar budala,
RAB'be danışmıyorlar.
Bu yüzden işleri yolunda gitmiyor,
Bütün sürüleri dağıldı.
22Dinle! Haber geliyor!
Kuzey ülkesinden büyük patırtı geliyor!
Yahuda kentlerini viraneye çevirecek,
Çakallara barınak edecek.
Yeremya'nın Duası
23İnsanın yaşamının kendi elinde olmadığını,
Adımlarına yön vermenin ona düşmediğini
Biliyorum, ya RAB.
24Beni öfkenle değil,
Yalnız adaletinle yola getir, ya RAB,
Yoksa beni hiçe indirirsin.
25 Öfkeni seni tanımayan ulusların,
Adını anmayan toplulukların üzerine dök.
Çünkü onlar Yakup soyunu yiyip bitirdiler,
Onu tümüyle yok ettiler,
Yurdunu viraneye çevirdiler.
  • Giriş
  • Video
  • Notlar

Notlar

7:1-10:25 Yeremya tarafından muhtemelen birkaç yıl boyunca aktarılan bir dizi bildiridir. 26:2-6,12-15, içerik bakımından 7. bölüme çok benzediği için, bazıları 7-10. bölümlerin (veya en azından 7. bölümün) Yehoyakim’in krallığı dönemine ait olduğuna inanır (bkz. 26:1). Ancak Yeremya’nın uzun süreli hizmeti boyunca çeşitli konuların tekrar edilmiş olması da mümkündür; çünkü sorunlar, çözümler ve hatta olası sonuçlar (yargı veya yenilenme; bkz. Bilgi Kutusu: İsrail’in Gönence Kavuşması, s.1212) her zaman aynıydı. Bu yüzden 7-10. bölümlerde söz edilenler, Kral Yoşiya’nın döneminde de gerçekleşmiş olabilir.
10:1-25 Yeremya bildirisini (bkz. 7:1-10:25’e ait not), putlar ile RAB arasındaki farka odaklanan bir konuşmayla sona erdirir (10:2-16). Putlar ve onlara tapınanlar 2-5,8-9,11,14-15. ayetlerde suçlanırken, 6-7,10,12-13,16. ayetlerde tek gerçek Tanrı’ya övgüler sunulur (bkz. Yşa.40:18-20 ve ilgili not; 41:7; 44:9-20; 46:5-7).
10:1 dinle Bkz. 2:4’e ait not.
10:2 yolunu Burada, öbür ulusların inanç uygulamaları anlamındadır. Gök belirtilerinden Eski Ortadoğu’da çeşitli gök cisimleri en güçlü ilahlardan sayılırdı. Ancak RAB, gök cisimlerini putperestliğe araç olmaları için değil, insanların mevsimleri ve zamanları ayırt etmesi için yaratmıştır (bkz. Yar.1:14-18 ve ilgili notlar). belirtilerden uluslar yılsa bile O çağlarda hem gök cisimlerinden hem de yıldız kayması, göktaşı yağmuru veya ay ve güneş tutulmaları gibi gök olaylarından korkulurdu, çünkü bütün doğa olaylarının, ilahların yaptıklarının veya yapacaklarının göstergesi olduğuna inanılırdı.
10:3 yararsızdır Bkz. 2:5’e ait not. ağaç keserler Bkz. Yşa.44:13-15. Usta Terim çoğunlukla tahta oyma put ustaları anlamında kullanılmıştır (bkz. Yşa.41:7; ancak bkz. Yşa.40:19).
10:4 Altınla, gümüşle Tahta putları güzelleştirmek için üzerleri değerli metallerle kaplanırdı (bkz. Yşa.30:22; 40:19). sağlamlaştırırlar... kımıldamasın diye Bkz. Yşa.40:20; 41:7; krş. 46:7; 1Sa.5:2-4.
10:5 Bkz. Mez.115:4-7; 135:15-18. Salatalık bostanındaki Bkz. Yşa.1:8 ve ilgili not. taşımak gerekir Çoğunlukla hayvanların sırtında (bkz. Yşa.46:1). zarar veremezler; İyilik Bkz. Yşa.2:8’e ait not; 41:22-24.
10:6 Bkz. Mez.86:8. Adın da büyüktür Bkz. 16:21.
10:7 ulusların kralı Bkz. Mez.47:8-9 ve ilgili notlar; 96:10. bilgeleri arasında... Senin gibisi yok Bkz. Yşa.19:12; 29:14; 1Ko.1:20.
10:8 budala ve akılsız Bkz. 10:14,21; 5:21. Yararsız Bkz. 10:3’e ait not. putlardan ne öğrenilebilir Bkz. Yas.11:2; Eyü.5:17; Özd.3:11.
10:9 Tarşiş’ten dövme gümüş Bkz. Hez.27:12; ayrıca bkz. Yşa.23:6’ya ait not. Ustayla kuyumcunun Bkz. Yşa.40:19 ve ilgili not. Lacivert, mor giydirilir Soylular gibi görünmeleri için (bkz. Özd.31:22; Mar.15:17-19 ve Luk.16:19’a ait notlar).
10:10 gerçek Bkz. 1Se.1:9. yaşayan Tanrı’dır Bkz. 23:36; Yas.5:26; 2Kr.19:4 ve ilgili not. Sonsuza dek Bkz. Çık.15:18; Mez.10:16; 29:10. öfkelenince... gazabına Bkz. Mez.97:5; Nah.1:5.
10:11 Bu ayet Aramice yazılmıştır. O dönemde, İbranice’den çokAramice uluslararası müzakere dili olarak kullanılırdı, bu nedenle putperestlere anlayabilecekleri bir dilde seslenmek gerekiyordu (bkz. Eski Antlaşma’daki bazı Aramice metinler, Ezr. 4:8-6:18; 7:12-26; Dan.2:4-7:28).
10:12-16 Bkz. 51:15-19.
10:12 gökleri yayan Bkz. Mez.104:2; Yşa.40:22 ve ilgili not.
10:13 bulutlar yükselir... Ambarlarından Bkz. Mez.135:5-7,15-17; krş. Eyü.38:22.
10:14 budala Bkz. 10:8,21; ayrıca bkz. 4:22’ye ait not. putlar Krş. Yşa.48:5; Dan.11:8. Soluk yoktur Bkz. Mez.135:17.
10:15 Yararsız Bkz. 10:3’e ait not.
10:16 Yakup’un Payı Bkz. 51:19; ayrıca bkz. Mez.73:26 ve ilgili not; 119:57; 142:5; Ağı.3:24. mirasıdır İsrail oymağı Bkz. Yşa.63:17. Her Şeye Egemen RAB’dir adı Bkz. 2:19 ve ilgili not; Yşa.54:5; Amo.4:13.
10:19-20 Peygamber, hem halkı için hem de kendi için yas tutmaktadır (bkz. 4:19-21).
10:20 Çocuklarım Yeremya asla evlenmemiş ve çocuğu olmamıştır. Burada Yahuda ve Yeruşalim halkından söz etmektedir (bkz. 16:2). Perdelerimi Bkz. 4:20’ye ait not.
10:21 Çobanlar... sürüleri Yöneticiler ve halk (bkz. 2:8’e ait not). budala Bkz. 10:8,14; ayrıca bkz. 4:22’ye ait not. RAB’be danışmıyorlar Bkz. 8:2. dağıldı Bkz. 9:16’ya ait not.
10:22 Kuzey ülkesinden Babil’den (bkz. 4:6; 6:22; ayrıca bkz. Yşa.41:25’e ait not). büyük patırtı İstilacıların sesleri (bkz. 6:23; 8:16). Çakallara barınak Bkz. 9:11 ve ilgili not.
10:23-25 Peygamber halk adına dua etmektedir (krş. 8:14-16; 14:19-22).
10:23 Bkz. Mez.37:23; Özd.16:9 ve ilgili not; 20:24.
10:25 Bkz. Mez.79:6-7. Bu dua, intikam beklentisiyle değil, Tanrı’dan adalet beklentisiyle edilmektedir (bkz. Mez.5:10’a ait not). Bu ayet, Yahudiler tarafından her yıl Fısıh Bayramı kutlamaları sırasında tekrarlanır.

Videolar

Yeremya Girişi

Peygamber Yeremya İ.Ö. 7. yüzyılın sonuyla 6. yüzyılın başlarında yaşadı. Uzun hizmeti sırasında Tanrı'nın halkını uyardı, yaptıkları günah ve putperestlik yüzünden başlarına gelecek büyük felaketi önceden bildirdi. Peygamberliğin yerine geldiğini -Yeruşalim'in Babil Kralı Nebukadnessar'ın eline geçtiğini, kentin ve tapınağın yıkıldığını, Yahuda Kralı'yla birçok kişinin Babil'e sürgüne gittiğini- gördü. Halkın sürgünden geri dönüp eski gönencine kavuşacağını da bildirdi.

Yeremya Kitabı aşağıdaki bölümlere ayrılabilir:

1. Yeremya'nın çağrılışı.
2. Kral Yoşiya, Yehoyakim, Yehoyakin ve Sidkiya döneminde Tanrı'nın Yahuda halkına verdiği uyarılar.
3. Yeremya'nın yazmanı Baruk'un derlediği yazılarla Yeremya'nın peygamberlik sözleri ve yaşamından önemli kesitler.
4. Tanrı'nın birçok ulusa ilişkin bildirileri.
5. Yeruşalim'in düşüşü ve halkın Babil'e sürülmesi

Yeremya çok duyarlı biriydi. Halkını seviyor, halkın başına gelecek yıkımları bildirmekten hoşlanmıyordu. Birçok bölümde Tanrı onu peygamber olarak atadığı için acı duyduğunu söylüyor. Tanrı'nın sözü onun yüreğinde ateş gibiydi, onu söndüremiyordu.

Kitabın 31:31-34 ayetleri umut doludur. Yeni bir antlaşmanın olacağı bir gün gelecek. Öğreten olmadan, anımsatan olmadan halkın Tanrı sözünü yerine getireceği gün gelecek. Çünkü Tanrı sözü onların yürekleri üzerine yazılacak.

Ana Hatlar:

1:1-19 Yeremya'nın çağrılışı
2:1-25:38 Kral Yoşiya, Yehoyakim, Yehoyakin ve Sidkiya döneminde yapılan peygamberlik sözleri
26:1-45:5 Yeremya'nın başından geçen olaylar
46:1-51:64 Uluslara ilişkin bildiriler
52:1-34 Yeruşalim'in düşüşü
  • Ayetler
  • Notlar
  • Video
  • Giriş